De Quiz van 2004 - de antwoorden op de vraag 'Zien mannen hun omgeving anders dan vrouwen?'

Deze bonusvraag legden wij voor aan de deelnemers van de Nationale Wetenschapsquiz. Ruim 1800 reacties waren het gevolg met veel uiteenzettingen over genetische, biologische en emotionele verschillen tussen man en vrouw en de werking van de hersenhelften van beide seksen.

Ook werd het gegeven dat mannen vaak langer zijn dan vrouwen, waardoor ze de wereld vanuit een andere gezichtshoek waarnemen, als argument van stal gehaald.

Naast dergelijke grofstoffelijke aspecten werd ook ingegeaan op het nature/nurture aspect en de vraag of de verschillen man/vrouw (dan wel vrouw/man) met betrekking tot het zien van hun omgeving meer door die omgeving worden bepaald en minder door de verschillen in seksuele geaardheid. Vanuit die benadering is er minder sprake van verschillen tussen mannen en vrouwen, maar van verschillen tussen mensen en mensen.

Veel scherpzinnigheid, die erop duidt dat er op de vraag of mannen hun omgeving anders zien dan vrouwen, geen allesoverheersend goed antwoord te geven is. Het is een mix van aspecten van zowel biologische als culturele aard. En je kunt de kwestie ook nog eens filosofisch benaderen. Vandaar dat we er een open vraag van hadden gemaakt en niet een 'normale' quizvraag, met drie keuzemogelijkheden.

We hebben de vele inzendingen niet alleen beoordeeld op hun inhoud, maar ook op originaliteit en het vernuft waarmee deze kwestie werd geduid. Dat leidde tot een top-25. En een top-5 met de leukste gevarieerde reacties. Die vijf zijn met een verrekijker beloond. Hun inzendingen zijn hieronder te lezen.

Bovendien hebben wij al deze 25 inzendingen beloond met een boek, dat we ook random hebben toegestuurd naar 75 andere inzenders.

De winnende inzendingen

NEE, MANNEN ZULLEN…

Nee, mannen zullen hun omgeving niet anders zien dan vrouwen; er is geen reden om aan te nemen dat de verschillen in visuele voorstelling tussen mannen en vrouwen anders zullen zijn dan die tussen twee willekeurig gekozen selecties uit de menselijke populatie. Biologische verschillen waar in dit verband vaak op wordt gewezen, zoals het verschil in emotieherkenning of de invloed van testosteron op hersenactiviteiten m.b.t ruimtelijke oriëntatie, hebben alle betrekking op de interpretatie of manipulatie van het visuele beeld, niet op het beeld zelf. Zien is echter een mentale toestand, niet een activiteit. Mannen en vrouwen kunnen ‘anders tegen de wereld aankijken’, ze zien hetzelfde. De oogarts bepaalt ons gezichtsvermogen op gelijke wijze. Nu zijn primaire visuele voorstellingen per definitie privé. Hoe kunnen we vaststellen of deze per sekse verschillen? En hoe kunnen we ze onderscheiden van hun interpretaties? Neem een reeks schilderijen en foto’s van de zelfde mannelijke en vrouwelijke kunstenaars.Wa nneer nu door een forum bij de schilderijen significant beter zou worden geraden wat van welke sekse is dan bij de foto’s, dan duidt dat op een echt verschil in zien in plaats van louter een verschil in benadering van het onderwerp. Neem de test en u zult zien: geen verschil!

Jan Stegeman, Amsterdam

JA MANNEN ZIEN…

Ja, mannen zien hun omgeving anders dan vrouwen Ze hebben een blinde vlek voor alles wat zou kunnen leiden tot deelname aan huishoudelijk werk. Ze zien geen stof, geen vuile voetstappen, volle vuilnisbakken en al helemaal geen afwas op het aanrecht. Ze zien geen nieuwe outfit aan hun vrouw, noch het nieuwe kapsel, of de nieuwe schoenen. Je kunt rustig alle meubels verzetten, zolang hun stoel op dezelfde plaats staat zien ze het niet. Maar gebruik een keer hun scheerapparaat en hoor dan wat je daar allemaal fout mee hebt gedaan, terwijl dat noot te zien kan zijn geweest. Neem hem een keer mee naar een gerenommeerde vuilpoes van een v rouw en na afloop zegt hij dat het daar zo gezellig was en dat ze vast een goede vriendin voor je zal zijn. Kortom ze zien lang niet alles en dat is maar goed ook, maar ze weten wel wie er in de kennissenkring lekker kookt en waar je altijd terecht kunt en dat is veel belangrijker in het leven dan een schone aanrecht.

M.C.Cornelisse–van Kampen, Diessen

JA NATUURLIJK ZIEN VROUWEN…

Ja. Natuurlijk zien vrouwen hun omgeving anders. Beter, scherper & intelligenter. Hoe verklaar je anders de veelgeroemde intuïtie die menig rampen wist te voorspellen en dus zo te vermijden. Is ze ooit een oorlog begonnen, heeft ze een atoombom gegooid? Neen. De vrouw is over niet zo'n lange tijd louter een BOM moeder die haar zaad uit de vriezer haalt, het kind meeneemt naar haar werk en het daar uit handen geeft aan een andere BOM. Mannen zijn geheel overbodig. Dat waren ze al. Dat wisten wij maar zij niet. We hebben ze eerst het 'zware' werk laten opknappen, landje laten veroveren, met b lokken laten spelen waar wij nu comfortabel in wonen,werken en recreëren. En nu ja...voor de 'pleasure' laten we nog een paar over. Het summum van de determinatie: Ongelofelijk knap, 'witzig', charmant, sterk en betrouwbaar. Nog even en het is zover. Goede vraag trouwens: Bedacht door een vrouw zeker?

Anke D. Feenstra, Leeuwarden

ZEKER WETEN

Ten eerste : Mannen zien kleuren anders en sommige zelfs niet. Dit verklaart waarom zij zo vaak (in vergelijking met vrouwen) door rood rijden! Ten tweede: Mannen en troep; zien troep wel, maar niet hun eigen troep! Ten derde: Mannen zien verkeersborden (vooral de verbodsborden) niet! Ik kan nog wel even doorgaan, maar het komt op 1 ding neer: MANNEN ZIJN OOST-INDISCH BLIND. (verder zijn ze best lief hoor!)

Germaine de Ruijter, Amsterdam

JA, IK HEB HET ZWAAR

Alvorens dit te kunnen beantwoorden moeten wij ‘zien’ definiëren. De filosoof Plato ontwikkelde in zijn tijd de ideeënwereld. Waarom zijn paarden gel ijk? Ieder paard is verschillend, maar er is wel degelijk iets wat paarden gemeen hebben, waardoor wij altijd een paard kunnen herkennen. Plato noemde dit het ‘idee’ paard, waarmee zijn conclusie was, dat er achter de zintuiglijke wereld een ideeënwereld bestond. Wat is nu ‘zien’? Iets dat wij zintuiglijk waarnemen of het idee? Als we Plato volgen, dan is het een mix van beide, waarmee het idee ofwel de fantasiewereld van de man of vrouw een belangrijk onderdeel van ‘het zien’ is. De vraag is dus vereenvoudigd tot: is de fantasiewereld van de man anders dan die van de vrouw? Zonder dit empirisch vastgesteld te hebben zou ik uit eigen ervaring (ik heb een vrouw, een dochter, een moeder, twee zussen, een schoonmoeder en drie schoonzussen) - ja ik heb het zwaar – deze vraag met ja willen beantwoorden. Conclusie: Mannen zien hun omgeving heel anders dan vrouwen.

Winfried Ponsioen, Alphen aan de Rijn