Urbanisatie & Stadscultuur

In het programma Urbanisatie & Stadscultuur staan de veranderende patronen centraal van zowel de fysieke verschijningsvorm als de sociaal-economische werkelijkheid, als de culturele representatievormen van en in steden tussen 1000 en heden.

Deze thematische indeling beantwoordt aan gangbare opvattingen binnen het stedelijk onderzoek en beleid waarin steden worden benaderd als:

1. civitas, met accenten op socio-economische en politieke activiteiten en menselijk verkeer
   
   
2. topos, waarin collectieve en private processen van beeldvorming, ervaring en zingeving centraal staan en, tenslotte
   
   
3. urbs, waar het materiële aspect: de productie, gebruik en beleving van de stedelijke ruimte en gebouwen het uitgangspunt zijn.

Achterliggende gedachte is dat stedelijke samenlevingen - in tegenstelling tot het agrarisch platteland - voortdurend in beweging zijn door het naar tijd en ruimte in steeds wisselende combinaties op elkaar inwerken van in- en externe sociaal-economische feiten, culturele voorstellingen en fysiek-morfologische hoedanigheden.

De algemene vraag die aan dit programma ten grondslag ligt, is: aan welke krachten en fenomenen ontleent de stad haar vermogen tot steeds nieuwe vormen van innovatie en maatschappelijke dienstverlening?

Europese steden zijn altijd al knooppunten van innovatie en modernisering geweest. Ook van culturele en politieke innovatie. Globalisatie, toenemende mobiliteit en nieuwe individuele levensstijlen, hebben het aanzien van Nederland in het algemeen en van steden in het bijzonder ingrijpend veranderd. Deze veranderingen hebben ook een effect gehad op de denkwijzen en theorieën over de stad en stedelijke cultuur als zodanig. De nieuwe stedelijke leefwijzen en de transformaties in het uiterlijk en het gebruik van de stad weerspiegelen zich in nieuwe definities en veranderde paradigma's. Deze gebruiken onderzoekers bij het doorgronden en in kaart brengen van die veranderingen.

Het programma Urbanisatie & Stadscultuur heeft tot doel:

1. het stimuleren, versterken en coördineren van onderzoek naar de nieuwe zienswijzen op de stad, stadsontwikkeling en stadscultuur zoals die de afgelopen decennia zijn uitgekristalliseerd in het stedelijk onderzoek zowel binnen de geesteswetenschappen als gedrags- en maatschappijwetenschappen in Nederland
   
   
2. het op een sterke en efficiënte manier sonderen van de thema's, werkwijzen en uitkomsten van het stadsonderzoek in Nederland aan de internationale trend en het programma tot springplank te maken voor verdere internationalisering van het Nederlandse stadsonderzoek.