Onderzoek naar informatisering rechtspraak

1 juli 2004

NWO en de Raad voor de rechtspraak gaan intensief samenwerken binnen het NWO-onderzoeksprogramma Toegankelijkheid en Kennisontsluiting in Nederland (onlangs van ToKeN2000 omgedoopt tot kortweg ToKeN). Daartoe tekenden zij op 1 juli een overeenkomst. Het onderzoeksprogramma richt zich op de informatisering van de rechtspraak, met name het ontwikkelen van kennis- en expertsystemen en digitalisering van de werkprocessen.

De rechtspraak hecht veel belang aan onderzoek op dit terrein, omdat veel aandacht is gericht op informatiesystemen om de prestaties te verbeteren. De rechtspraak staat voor de taak het groeiend volume zaken en de toenemende bewerkelijkheid ervan op te vangen. Het is daarom noodzakelijk de doelmatigheid verder te vergroten. In het bijzonder richt de rechtspraak zich op het verkorten van de doorlooptijden, en het vergroten van de toegankelijkheid en de rechtseenheid.

De Raad heeft de volgende onderwerpen bij NWO aan gedragen voor onderzoek:

• De digitalisering van werkprocessen. Te denken valt aan onderzoek naar het ontwikkelen van elektronisch berichtenverkeer met procespartijen, procesvertegenwoordigers en deskundigen. Ook kan in dit verband gedacht worden aan plannen voor de ontwikkeling van rechtspraak via internet (internet-incasso). Daarnaast vormt ook de ontwikkeling van elektronische dossiers en de toegankelijkheid daarvan onderwerp van onderzoek. 
• Het ontwikkelen van kennis- en expertsystemen ten behoeve van zowel de rechtspraak zelf (bijvoorbeeld met het oog op de rechtseenheid) als van de (potentiële) justitiabelen zodat zij goed geïnformeerd kunnen beslissen of zij hun geschil aan de rechter willen voorleggen.
• Het creëren van innovatieve ICT voorzieningen ter ondersteuning van de werkprocessen, en de beheersing van de complexe besluitvorming daarbij.
• De ontwikkeling van informatiearchitecturen met een lange levenscyclus die gekenmerkt worden door zowel betrouwbaarheid als flexibiliteit.

Voor deze speciaal op de rechtspraak gerichte onderzoeksronde van ToKeN is € 3 miljoen beschikbaar. Behalve door de Raad en NWO wordt deze onderzoeksronde gefinancierd door het Nationaal Actieprogramma Electronische Snelwegen (NAP).