Rattennieren en paddenhersenen communiceren bijna hetzelfde
13 april 2004
NWO-promovendus Niels Cornelisse bestudeerde met computermodellen de elektrochemische communicatie tussen cellen uit de nieren van ratten en cellen uit de hypofyse van een paddensoort. Er blijken veel overeenkomsten te zijn in de koppeling van chemische en elektrische signalen in deze totaal verschillende cellen. De onderzoeker promoveert op 16 april aan de Katholieke Universiteit Nijmegen op deze resultaten.Zenuwcellen zenden elektrische en chemische signalen naar andere cellen om de verschillende celactiviteiten in het organisme te coördineren. Promovendus Niels Cornelisse maakte een wiskundig model voor de koppeling tussen het chemische calciumsignaal en de elektrische activiteit van de zenuwcel. Hij ontdekte met dit model veel overeenkomsten tussen de koppeling van elektrische en chemische signalen in een geheel ander celtype, de bindweefselcel, hoewel de bestudeerde cellen totaal verschillende functies hebben.
Fundamentele kennis over de manier waarop cellen met elkaar communiceren, kan inzicht verschaffen in ziekten zoals kanker of hersenziekten, waarbij er iets mis is met de signaaloverdracht tussen cellen.
De zenuwcel was afkomstig uit de hypofyse van de Zuidafrikaanse klauwpad. Deze cel geeft een hormoon af dat zorgt voor de verkleuring van de huid. Hierdoor kan de pad zijn huidskleur aanpassen aan de lichtintensiteit van de omgeving. Het andere celtype, de bindweefselcel, kwam uit het steunweefsel van rattennieren.
Beide celtypen vertonen onder bepaalde experimentele omstandigheden spontane elektrische activiteit en daaraan gekoppelde spontane schommelingen van de concentratie calciumionen in de cel. Calciumionen zorgen voor de informatieoverdracht binnen een cel en zijn onder andere betrokken bij afgifte van chemische signalen, celdeling en spiersamentrekking.
Naast vele overeenkomsten, vond de promovendus ook een belangrijk verschil in communicatie tussen de beide celtypen. Bij de paddencel is de koppeling tussen het chemische calciumsignaal en het elektrische signaal vooral belangrijk voor het veroorzaken van spontane celactiviteit. In de rattencel blijkt de koppeling tussen beide signalen echter voornamelijk te zorgen voor de voortplanting van het calciumsignaal door een netwerk van cellen.
Meer informatie bij
