Inheemse schapen beter voor productiviteit

2 maart 2004

Om de productie van schapen en geiten in de tropen te verbeteren, kunnen de veehouders het beste inheemse soorten onderling kruisen. Kruisingen met uitheemsee soorten leveren dieren die onder tropische omstandigheden economisch minder rendabel zijn. Dit ontdekte de Keniaanse NWO-promovendus Isaac Kosgey in zijn promotie-onderzoek aan Wageningen Universiteit.

De promovendus ontdekte dat het vervangen van inheemse rassen en het kruisen van inheemse rassen met niet-lokale rassen in de tropen zelden succesvol is. De niet-lokale rassen zijn niet aangepast aan de tropen en de veehouders. De dieren hebben een lagere weerstand, worden sneller ziek en leveren als gevolg daarvan minder goede prestaties.

Fokprogramma's die gebruikmaken van inheemse rassen vormen waarschijnlijk een duurzamere oplossing, stelt de onderzoeker. Bovendien dragen inheemse rassen bij aan het instandhouden van de biodiversiteit. Isaac Kosgey heeft uitgebreid stil gestaan bij de vraag hoe deze fokprogramma's het beste kunnen worden ingepast in de lokale productiesystemen.

Isaac Kosgey deed in Kenia veldonderzoek naar twee productiesystemen. Zogenaamde semi-pastorale bedrijven waarbij rondgetrokken wordt met de dieren, bleken vooral inheemse rassen te gebruiken. Kleine gemengde bedrijven bleken daarentegen de voorkeur te geven aan kruisingen met uitheemse rassen.

Bij het bepalen van de economische waarde van fokdoelen bleken vooral de worpgrootte en de worpfrequentie belangrijk te zijn. In het semi-pastorale productiesysteem is bovendien ook het gewicht van lammeren op de leeftijd van twaalf maanden sterk van invloed op de uiteindelijke economische waarde van de kudde. Voor beide systemen bleek de opbrengst vooral te lijden onder een laag management niveau, ziektes en parasieten bij de dieren, onvoldoende voer en slechte marketing.

Isaac Kosgey stelde verschillende doelen op voor de fokkerij van kleine herkauwers in de tropen zoals schapen en geiten. Ook onderzocht hij passende fokkerijstrategieën voor dit gebied. Kleine herkauwers zijn belangrijk voor het levensonderhoud en voor de sociale en economische omgeving van een groot aantal mensen in de tropen. Hij concludeert dat het belangrijk is om met deze bredere rol van dieren rekening te houden.

Meer informatie bij

Isaac Sanga Kosgey (Egerton University, Kenia en WUR. Isaac spreekt Engels)
tel. 0317 482207
e-mail: isaac_kosgey@yahoo.co.uk.
promotie 1 maart
promotor prof. dr. Johan van Arendonk
tel. 0317 482335
e-mail: johan.vanarendonk@wur.nl
co-promotor prof. dr. J.P. Gibson (International Livestock Research Institute, Kenia).