Toekenningen Veni, Vidi, Vici 2000

Toekenningen geordend op universiteit.

ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM(EUR)
Dr. Robert (A.J.) Dur (Utrecht 1973), Economie
Intrinsieke motivatie en extrinsieke beloningen. Wat drijft het menselijk gedrag? De psychologische en economische benadering van deze vraag worden gecombineerd.

Dr. Wouter L. de Laat (1970), Ontwikkelingsbiologie en genetica
Defecten in de genen kan leiden tot ziekten gedurende de ontwikkeling van een organisme van embryo tot volwassenheid. De onderzoeker concentreert zich op een cluster van genen en het mechanisme van aansturing hiervan.

KATHOLIEKE UNIVERSITEIT BRABANT (KUB)
Dr. Antal P.J. van den Bosch (Made 1969), Taalkunde
Hoe kan een computer ooit vloeiend spreken? Dat vereist een nauwkeurige analyse van de manier waarop wij spreken, inclusief pauzes, klemtonen en intonaties die niet alleen het verloop van een zin aangeven, maar ook de betekenis beïnvloeden.

Dr. Gül Gürkan (1969), Economie
Via simulatietechnieken gaat de onderzoekster na hoe om te gaan met het nemen van beslissingen wanneer er nog veel onzekerheid is. Voor antwoorden op veel maatschappelijke vragen zijn deze simulaties van groot belang.

KATHOLIEKE UNIVERSITEIT NIJMEGEN (KUN)
Dr. István P. Bejczy (Best 1965), Geschiedenis, moraal
De westerse mens heeft zich in zijn geschiedenis steeds als moreel verantwoordelijk wezen gehouden. Hoe kwam die westerse moraliteit tot stand? Deugden- en zondencatalogi, moralistische geschriften en preken zijn bronnen om die ontwikkeling gedurende de Middeleeuwen te herleiden.

Dr. Floris Louis van Delft (1968), Biochemie
Bacteriën worden steeds resistenter voor antibiotica. Neomycine kan een oplossing bieden maar vertoont nare bijwerkingen. Een vernieuwende, geautomatiseerde wijze om nieuwe afgeleiden van neomycine maken is het doel van dit onderzoek dat uiteindelijk toegang moet verschaffen tot effectievere antibiotica, met minder schadelijke bijwerkingen.

Dr. Joost G.J. Hoenderop (1969), KUN/Universitair Medisch Centrum St. Radboud, Nijmegen
De rol van calciumkanalen in epitheelweefsel in calcium homeostase. De recente identificatie van het epithelial Ca-kanaal door de onderzoeker betekent een belangrijke doorbraak op dit gebied.

Dr. Henk W. de Recht (Amersfoort 1961), Wetenschapsfilosofie
De aard van het wetenschappelijke verklaren is al vijftig jaar een discussiepunt binnen de wetenschapsfilosofie die zelfs het vakgebied in verlegenheid brengt. Een nieuwe theorie moet de diverse verklaringen voor het begrip 'begrijpen' verenigen.

Dr. Bert Steenbergen (Veendam 1967), KUN/NICI
Diagnose, revalidatie en behandeling zijn te verbeteren bij patiënten die bv. door een hersenbeschadiging niet meer 'normaal' kunnen lopen en daardoor een afwijkende, maar aangepaste loopwijze hebben ontwikkeld. Daarvoor is meer kennis van geadapteerde bewegingsgedrag nodig.

Dr. Miranda van Turennout (1967), KUN/Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek, Nijmegen
Het verhogen van de taalvaardigheid bij volwassenen, bijvoorbeeld het leren van nieuwe woorden, wordt geregeld via neurale veranderingen, waarvan de werkingswijze nog onbekend is.

RIJJKSUNIVERSITEIT GRONINGEN (RUG)
Dr. Lodi W. Nauta (Groningen 1966), Filosofie
Humanisten en vroege moderne filosofen waren de eersten die aandacht vroegen voor de verschuiving in taal en vocabulaire toen het middeleeuwse scholastische gedachtegoed zijn einde naderde.

Dr. Klaas Poelstra (Dokkum 1964)
Leverfibrose is een ziekte die zonder behandeling dodelijk is. Een levertransplantatie is vaak de enige uitkomst. Nieuwe therapeutische eiwitten zorgen mogelijk voor een nieuwe behandelingsmethode.

Dr. Eiber J.C. Tigchelaar (St. Anthoniepolder, Maasdam 1959), Godsdienstwetenschappen
Belichamingen van het jodendom in de Hellenistische en vroeg-Romeinse tijd.

Dr. Rafael P.M. Wittek (1965), Sociologie
Reorganisaties in bedrijven kunnen gezien worden als een reactie van het management om met onzekerheid binnen de organisatie om te gaan.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT (TUD)
Dr. Alberto F. Morpurgo (Genua, Italië, 1968), Toegepaste natuurkunde
De nanotechnologie biedt mogelijkheden om te zoeken naar de fysische fundamenten van gecorreleerde elektronensystemen.

Dr. ir. Rudi Stouffs (Etterbeek, België 1966), Bouwkunde
Het bouwproces vereist een grote flexibiliteit in de ontwerpfase. Onorthodoxe dynamische bottom up ontwerptechnieken worden ontwikkeld die maximale ruimte geven aan de ontwerper en de verschillende bij het ontwerp betrokken partijen.

UNIVERSITEIT LEIDEN (UL)
Dr. Jan Paul Medema (Zoetermeer 1968), UL/Leids Universitair Medisch Centrum
Tumoren kunnen zich vaak onttrekken aan de aanval van T-cellen. Om tot succesvolle behandeling over te kunnen gaan is meer kennis van dit mechanisme nodig.

Dr. Tjerk H. Oosterkamp (1972), Natuurkunde
Met een atoomkrachtmicroscoop (AFM) zijn individuele moleculen te onderscheiden met een resolutie kleiner dan een nanometer. Bovendien zijn de moleculen in actie te volgen in hun natuurlijke omgeving. Met de AFM zal onderzoek worden verricht naar kanalen in de celmembraam en de analyse van structuur en functie van enkele biomoleculen met een hoge tijd- en ruimteresolutie.

Dr. Rintje P.E. Sybesma, Letteren
In China worden meer dan vijftig talen gesproken, maar negentig procent van de bevolking spreekt een variant van het Chinees. In het project richt de onderzoeker zich op de zinsbouw (syntaxis) van het Chinees. De studie levert zo een bijdrage aan de taalwetenschappen, omdat die voornamelijk zijn gebaseerd op West-Europese talen.

UNIVERSITEIT UTRECHT (UU)
Dr. Rutger C.M.E. Engels (Velp 1968), Kinder- en jeugdstudies
Door een nieuwe benadering van het ontstaan van risicogedragingen tijdens adolescentie worden gangbare opvattingen ter discussie gesteld, zoals de invloed van 'peers' op dit gedrag.

Dr. E. Jack van Honk (1957), Sociale wetenschappen
Op zoek naar een causaal verband tussen de hersenen en emotie door integratie van cognitieve en neurofysiologische benaderingen.

Dr. Wout Krijgsman (Rotterdam 1966), Aardwetenschappen
De invloed van bewegingen van de aardkorst op het klimaat. Door het gelijktijdig meten van klimatologische en tektonische componenten in de geologische geschiedenis en een zeer hoge tijdresolutie kan deze relatie beter onderzocht worden

Dr. Rob M.J. Meens, Middeleeuwse geschiedenis
De cultuurhistorie van de tiende en elfde eeuw is nog verre van ontgonnen. Middeleeuwse geschriften (penitentials) bevatten echter informatie over seksualiteit, voedseltaboes, visies op de dierenwereld en religieuze rituelen, die in geen andere bronnen zijn te vinden.

Dr. Rob P. Stevenson (Amsterdam 1961), Wiskunde
Wiskundige golfjes of wavelets bieden vele voordelen ten opzichte van bestaande wiskundige methoden om problemen in de fysica of chemie op te lossen.

Dr. Friederike Wagner (1967), Paleobotanie
Koolzuurgas in de atmosfeer, zonnestraling en hun invloeden op El Niño gedurende het afgelopen millennium.

Dr. Richard J.A. van Wezel (1968), Neurofysiologie
Met geavanceerde, deels zelf ontwikkelde elektrofysiologische technieken speurt de onderzoeker naar de bron van wilskracht bij apen en mensen. Hij meet de wilskracht en bestudeert de rol van aandacht en intentie.

UNIVERSITEIT MAASTRICHT (UM)
Dr. David de Cremer (1972), Economie
Trefwoorden als competitie, individualisering en kortetermijnbelang zijn typerend voor veel aspecten van de samenleving. Het belang van samenwerkingsverbanden op de lange termijn wordt ondergewaardeerd. Het onderzoek moet leiden tot een beter inzicht in de processen die ten grondslag liggen aan samenwerkingsverbanden.

UNIVERSITEIT TWENTE (UT)
Dr. Leon Abelmann (1965), UT MESA
Een revolutionaire wijziging in de architectuur van de hard disk, zo luidt de titel van het onderzoeksproject, waarin de onderzoeker een nieuw concept onderzoekt waarin duizenden micromechanische lees- en schrijfkoppen over een opslagmedium bewegen. Het parallelle concept mikt op superieure prestaties in een nieuw type hard disk.

Dr. Dipl. Chem. Holger Schönherr (Berlijn, 1969), Chemische technologie
De ontwikkeling van een reeks van minuscule 'nanolaboratoria' op een filmlaag ligt in het verschiet, waardoor duizenden chemische 'proefjes' uitkomst kunnen brengen over bv. het mechanisme achter auto-immuunziekten.

UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM (UvA)
Dr. Jos J.A. van Berkum (Den Haag 1962), UvA/Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek, Nijmegen
Hoe interpreteren wij de woordenvloed (drie tot vijf woorden per seconde) in een zin in onze eigen taal zo snel en accuraat?

Dr. Tanneke den Blaauwen (Amsterdam 1960), Biologie
Een nieuwe manier om de celdeling van de bacterie E. coli te bestuderen is de hele delingsmachinerie in een reageerbuis te isoleren, in plaats van de afzonderlijke eiwitten.

Dr. Rens Bod (Bergh 1965), Computerlinguïstiek, cognitiewetenschappen
Waargenomen prikkels in taal, muziek of visuele prikkels worden door het perceptuele systeem van de mens georganiseerd in een ingewikkelde boomstructuur, waarbij in een zin zinsdelen worden onderscheiden en in zinsdelen de afzonderlijke woordsoorten. Of er een allesomvattend model voor linguïstische, muzikale en visuele prikkelverwerking is, wordt onderzocht in dit project.

Dr. Paul J.E. Dekker (Zwijndrecht 1958), Taalspelen
In natuurlijke taal, zoals in dialogen, is een strikte scheiding van de betekenis (semantiek) en het gebruik (pragmatiek) niet te maken. In een gesprek is de context, de bedoeling en voorkeur van de gesprekpartners medebepalend voor de interpretatie. Wellicht ligt er een omvattende oplossing in de speltheorie.

Dr. Ido de Haan (Amsterdam 1963), Geschiedenis
Hoe probeerden burgers in Frankrijk en Nederland na een periode van turbulentie (1598, 1814, 1945) een stabiele, veilige en rechtvaardige maatschappij te vormen?

Dr. Titus J. Galama (1970), Astronomie
Kosmische gammaflitsen zijn de grootste explosies van energie ooit waargenomen. Sinds kort lukt het astronomen hun natuur beetje bij beetje te ontrafelen. Nieuw onderzoek kan licht werpen op de eerste era’s van het universum.

VRIJE UNIVERSITEIT (VU)
Dr. Kjeld S.E. Eikema (Brielle 1967), Max-Planck-Institut für Quantenoptik Garching/VU
Lasertechnologie maakt onderzoek mogelijk van fysische en biologische systemen met een ongekende nauwkeurigheid. Een nieuw te ontwerpen lasersysteem in het gebied van infrarood tot röntgenstraling met een resolutie van een femtoseconde, maakt het bijvoorbeeld mogelijk om reversibele eiwittransfomaties in detail te bestuderen.

Dr. Reyer Gerlagh (Brokopondo, Suriname 1969), Ruimtelijke economie
Optimisten zien economische groei als deel van de oplossing voor milieuproblemen, terwijl pessimisten de economische groei als oorzaak van de problemen zien. Is economische groei verenigbaar met duurzaamheid?

Dr. Marcel G.A.van der Heijden (Veghel 1970), Biologie
Wat is de invloed van mico-organismen op de biodiversiteit en het functioneren van het ecosysteem? Hiertoe wordt de invloed van drie van de meest belangrijke groepen micro-organismen op de plantendiversiteit en het ecosysteem onderzocht.

Dr. Fred A. van Lieburg (Rotterdam 1967), Letteren
De onderzoeker laat een nieuw licht schijnen over de Nederlandse kerkhistorie vanaf de 16e-eeuwse Reformatie tot de verzuiling van de maatschappij in late 19e eeuw.

Drs. Sander L. Koole (Soest 1971), Sociale psychologie
Voorkeuren, geloof, muziek en hobby's heeft een individu zich eigen gemaakt gedurende zijn bestaan. Van dit zogenoemde internaliseringsproces, het wat en hoe verwerven van voorkeuren, wordt op een geheel nieuwe wijze bestudeerd, waarbij ook significante anderen worden betrokken.

Dr. ir. Gijs J.L. Wuite (Leeuwarden 1972), Natuurkunde
Op zoek naar moleculaire motoren. Biochemische technieken meten vaak grote aantallen moleculen (eiwitten bijvoorbeeld) op hetzelfde ogenblik, waarbij hun gemiddelde gedrag wordt geregistreerd. Met nieuwe technieken kan een veel gedetailleerder beeld verkregen worden van de verschillende processen zoals het oprollen van DNA in virussen. Hiermee kunnen reacties nu in real time worden gevolgd.

WAGENINGEN UNIVERSITEIT (WU)
Dr. ir. Geert Smant (Winschoten 1968), Plantkunde
Het aardappelaaltje als meesterlijke parasiet. Hoe een parasiet in staat is plantencellen te manipuleren zodat zij kunnen dienen als bron voor voedsel.

Dr. J. Arjan G.M. de Visser (1963), Microbiologie
Biodiversiteit bij micro-organismen. Om te overleven ontwikkelen micro-organismen niet alleen effectieve voedselopname mechanismen maar ook antimicrobische giften bedoeld om de concurrerende organismen te vernietigen.