Evaluatie van gemeentelijke websites aan de hand van gebruikersscenario's

(project 014-43-606)

Onderwerp

Het onderzoek geeft een overzicht van de toegankelijkheid van gemeentelijke websites voor doelgroepen met name in achterstandsposities: allochtonen, lager opgeleiden, visueel gehandicapten en gebruikers met oudere computers en netwerkverbindingen. Ook is het doel het ontwikkelen van een evaluatiebenadering aan de hand waarvan informatieve websites kunnen worden geëvalueerd. Het onderzoek levert een onafhankelijke indicatie op van de stand van zaken bij het ontwerpen van websites en geeft een impuls aan meer gestandaardiseerde oplossingen voor de gemeentelijke websites.

Wetenschappelijk belang

Het wetenschappelijk belang bestaat in de eerste plaats er uit om zicht te krijgen op de toegankelijkheid van websites voor uiteenlopende gebruikersgroepen. Centraal staat hier de insluiting en uitsluiting van publieksgroepen door de komst van de ICT. Op macroniveau gaat de discussie dan over het ontstaan van een "digitale kloof", op microniveau om de toegankelijkheid in de opzet van websites. Met de resultaten van het onderzoek kunnen kanttekeningen worden geplaatst bij onderzoek op macroniveau naar de effecten van gedigitaliseerde (overheids)communicatie, en zal een impuls worden gegeven aan de kwaliteit van soortgelijke websites.In de tweede plaats leidt het onderzoek tot een nieuwe en uitgewerkte methode voor formatief evaluatieonderzoek. Voortbouwend op de literatuur over cognitieve walkthroughs, scenario's in de context van mens-computerinteractie en functionele analyse in de context van schriftelijke communicatie, wordt een instrument ontwikkeld, beproefd en beschreven dat in de toekomst kan worden gebruikt zowel voor verdere onderzoeksvragen.

Maatschappelijk belang

Het onderzoek levert een onafhankelijke indicatie op van de stand van zaken bij het ontwerpen van websites en geeft een impuls voor meer gestandaardiseerde oplossingen voor gemeentelijke websites. De contextspecifieke heuristiek hiervan is direct bruikbaar voor gemeenten. Ook zal de te ontwikkelen evaluatiebenadering voorzien in een behoefte bij webdesigners waarbij het gaat om een methode die op efficiënte wijze feedback op websites genereert.

Methodiek

Het onderzoek bestaat uit een analyse van gemeentelijke websites aan de hand van realistische gebruikersscenario's. Deze worden geselecteerd op grond van (1) een verkenning van het aanbod op gemeentelijke websites, (2) interviews met gemeentelijke communicatiespecialisten, en (3) een verkenning van "traditionele" gemeentelijke communicatie. Uiteindelijk worden vijf gebruikersscenario's gekozen met een zo groot mogelijke diversiteit. In elke site worden de scenario's steeds op drie manieren gehanteerd: (1) via het navigatiemenu, (2) via de zoekmachine, en (3) via de sitemap en/of index.

Voor de scenario's wordt nagegaan in hoeverre de doelgroep in staat zal zijn om met de betreffende website de gewenste informatie te werken. Bij de analyse gaat het primair om de factoren die de effectiviteit van de website in het betreffende scenario belemmeren. Daarbij wordt rekening gehouden met kenmerken die de toegankelijkheid van de websites voor doelgroepsegmenten in achterstandsposities bedreigen.

Indiener:

Dr. M.D.T. de Jong (Universiteit Twente)

Andere betrokkenen:

Prof. dr. P.J. Schellens (Universiteit Twente)
Dr. L.R. Lentz (Universiteit Utrecht)

Resultaten:

De resultaten van dit onderzoek zijn als PDF beschikbaar: 'Scenario-evaluaties van gemeentelijke websites' (6.1 Mb).