Maatschappij en de Elektronische Snelweg

Allochtone jongeren als digitale burgers: de school als (re)mediėrende factor?

(project 014-43-601)

Onderwerp

Het uitgangspunt van deze studie is na te gaan welke omgevingsfactoren bij het mediagedrag van allochtone jongeren een rol spelen. In welke mate treden sociodemografische kenmerken (sekse, leeftijd, opleiding, SES en land van herkomst) hierbij op als beļnvloeders. Ook richten we ons op de rol van religie, de culturele origine en de culturele afstand van allochtone jongeren ten opzichte van de autochtone Nederlandse jongeren. Hieraan gekoppeld stellen wij ons de vraag of en in hoeverre allochtone jongeren een achterstand hebben in toegang tot nieuwe media, met name de pc en het internet. Hoe kan de mogelijke achterstand worden gecompenseerd door het gebruik van deze media op school? Drie numeriek belangrijke groepen allochtone jongeren zullen worden belicht: Turken, Marokkanen (als voorbeelden van grotere culturele afstand ten opzichte van autochtone Nederlandse jongeren) en Surinamers (met kleinere culturele afstand ten opzichte van autochtone Nederlandse jongeren).

Wetenschappelijk belang

Enerzijds stellen we vast dat studies omtrent het bezit en gebruik van informatie- en communicatietechnologie?n (ICTs) zich enkel richten op socio-demografische kenmerken zoals sekse, leeftijd, opleiding en inkomen als mogelijke determinanten voor mediabezit en -gebruik; etnisch-culturele origine wordt hierbij niet meegenomen als mogelijke beļnvloeder of voorspeller.
Anderzijds besteden studies omtrent het mediagedrag van allochtonen uiterst weinig aandacht aan het bezit en gebruik van ICTs.
Onze vertrekassumptie is dat naast de socio-demografische kenmerken sekse, leeftijd, opleiding en SES ook de religie en etnisch-culturele positie van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse jongeren in Nederland van invloed zijn op het mediabezit, het mediagebruik en de attitude ten aanzien van zowel oude als nieuwe media.

Maatschappelijk belang

In het licht van enerzijds de huidige nog ontoereikende diepgaande kennis over etnische minderheden als gebruikers van interactieve media en anderzijds de intrinsieke potentie van interactieve media om relevante informatie aan specifieke doelgroepen op maat aan te bieden, is het de bedoeling van voorliggend onderzoek om het bezit en gebruik van en de houding ten aanzien van media in het algemeen en van nieuwe media meer in het bijzonder van jongeren uit etnisch-culturele minderheidsgroepen in kaart te brengen. Een van de centrale onderzoeksvragen is: hoe kan pc-gebruik op school de mogelijk geringere pc-ervaring van allochtone jongeren compenseren?

Methodiek

In voorliggend onderzoek is gebruik gemaakt van een survey onder zowel allochtone als autochtone Nederlandse leerlingen uit het voortgezet onderwijs (vmbo, havo, vwo) en middelbaar beroepsonderwijs (mbo).

Indieners

Dr. Leen d'Haenens (Katholieke Universiteit Nijmegen; l.dhaenens@maw.kun.nl)
Dr. Hans Beentjens (Katholieke Universiteit Nijmegen)
Prof. dr. Kartsen Renckstorf (Katholieke Universiteit Nijmegen)

Resultaten

Van dit onderzoeksproject is een eindverslag in PDF beschikbaar:

Vervolgonderzoek

Naar aanleiding van het bovenbeschreven onderzoek is inmiddels een vervolgproject opgestart: De rol van het internet bij de identiteitsconstructie onder allochtone jongeren. Ook dit onderzoek wordt door NWO-MES gefinancierd.

Gerelateerde publicaties

  • d'Haenens, L. (2003b) . ICT in multicultural society. The Netherlands: A context for sound multiform media policy, Gazette. The International Journal for Communication Studies 65 (4-5): 401-421.
  • d'Haenens, L. (2003a) . ICT in de multiculturele samenleving. In: Jaarboek ICT en samenleving 2003. De sociale dimensie van technologie. Jos de Haan en Jan Steyaert (red.) Amsterdam: Uitgeverij Boom, maart 2003. ISBN 90 5352 903 9 (pp. 91-112).
  • d'Haenens, L., Summeren, van, & Saeys, F. (ter perse) . Marokkaanse en Turkse jongeren in Nederland en Vlaanderen gaan digitaal. De rol van de etnisch-culturele positie bij de toegang tot en het gebruik van ICT, Migrantenstudies.