Programmaraad voor het onderwijsonderzoek

Nieuws en kalender

4 juni 2012

Bessensap: wetenschap ontmoet pers

NWO organiseert jaarlijks in samenwerking met de Vereniging van Wetenschapsjournalisten in Nederland en de Nederlandse Vereniging van Journalisten het evenement Bessensap. Het evenement brengt journalisten, redacteuren, voorlichters en mediagenieke onderzoekers onder het motto 'Wetenschap ontmoet pers' bij elkaar.

13 april 2012 - 17 april 2012

AERA 2012

In 2012 vindt de jaarlijkse bijeenkomst van de American Educational Research Association plaats in Vancouver, Canada.

31 januari 2012

Leren rekenen kan sneller en beter

In groep 1 en 2 van de basisschool kunnen kinderen sneller en beter leren rekenen met een meer systematisch opgebouwd onderwijsprogramma. Voor oudere kinderen biedt een rekenaanbod met systematisch gebruik van visuele hulpmiddelen, zoals blokjes en kralenkettingen, veel voordelen. Dit blijkt uit de studie van NWO-onderzoekers Egbert Harskamp en Annemieke Jacobse.

30 januari 2012

Leren rekenen kan sneller en beter

22 december 2011

Nieuwe leden Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO)

Per 1 januari 2012 treden drie nieuwe leden toe tot de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO). Het betreft dhr. drs. Jonne Gaemers van Scholengroep Tabijn in Noord-Holland, dhr. prof. dr. Wim van de Grift van de Rijksuniversiteit Groningen en mw. dr. Dominique Majoor van het Canisius College te Nijmegen.

6 december 2011

Europees netwerk voor evidence informed onderwijs, beleid en praktijk

Dit voorjaar startte het met financiële steun van de Europese Commissie opgezette twee jaar durende project 'Evidence informed policy and practice in education in Europe' (EIPPEE). Voor Nederland nemen de PROO en het Ministerie van OCW deel aan dit project, dat beoogt duurzame infrastructuren en processen voor evidence informed beleid en praktijk in onderwijs in Europa te creëren.

5 december 2011

Experimenten prestatiebeloning voor leraren

Prestatiebeloning in het onderwijs is een speerpunt van het huidige kabinet en van de onderwijsagenda van staatssecretaris Zijlstra. In het actieplan Leerkracht 2020 heeft de staatssecretaris aangekondigd om tot en met 2015 op grote schaal (totaal 150 miljoen euro) in het onderwijs experimenten met prestatiebeloning voor leraren uit te willen voeren.

30 november 2011

Nieuw wetenschappelijk onderzoek over taal in het basisonderwijs

De Programmaraad voor het onderwijsonderzoek, onderdeel van NWO, heeft in november subsidie toegekend aan vier nieuwe onderzoeksprogramma's.

21 november 2011

Interactie in kleine groepjes met een virtuele agent leert kinderen leren

Bij gebruik van de computer op de basisschool moeten leerlingen steeds meer hun eigen leerproces vormgeven. Dat vereist specifieke vaardigheden. Leraren kunnen leerlingen hierbij ondersteunen door ze in kleine groepjes te laten samenwerken met een virtuele agent. Dit constateert NWO-onderzoeker Inge Molenaar.

11 november 2011

Samenwerking tussen docenten is matig

Vooral in docententeams waar de diversiteit in dienstjaren en in beroepservaring groot is, wordt minder samengewerkt. Dat schrijft NWO-onderzoeker Patricia Brouwer van de Universiteit Utrecht in haar dissertatie waarop zij 15 november hoopt te promoveren.

3 november 2011

Emotionele ontwikkeling kleuters gebaat bij gesprek over prentenboek

Kleuters krijgen complexe emoties als verlegenheid en jaloezie beter in de gaten als leerkrachten zich meer opstellen als meelezer dan als voorlezer bij het lezen van prentenboeken. Dat blijkt uit onderzoek van Aletta Kwant.

31 oktober 2011

Nieuw lid Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek

Per 1 november 2011 is dhr. prof. dr. Jeroen van Merriënboer toegetreden tot de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek.

28 oktober 2011

GIS biedt mogelijkheden voor aardrijkskundeonderwijs, maar stelt ook eisen

GIS staat voor Geografische Informatie Systemen. Het is software voor het maken van digitale kaarten. GIS biedt veel mogelijkheden voor modern aardrijkskundeonderwijs, mits docenten de juiste didactische aanpak volgen.

18 oktober 2011

Gehonoreerde voorstellen PROO Review Studies 2011

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) heeft in oktober 2011 tien onderzoeksvoorstellen gehonoreerd. De onderwerpen lopen uiteen van vragen rond het onderwijsstelsel en de schoolorganisatie tot de effectiviteit van samenwerkend leren, zelfregulerend leren, academisch docentschap en de professionaliteit van lerarenopleiders.

7 september 2011

Gescheiden onderwijs pakt slecht uit voor lager opgeleiden

Door de sterke scheiding tussen onderwijsniveaus ontplooien lager opgeleide kinderen zich maatschappelijk minder goed dan hoger opgeleide kinderen. Dat is een van de resultaten van onderzoek onder leiding van NWO-wetenschapper Herman van de Werfhorst (Universiteit van Amsterdam).

6 september 2011

Taalachterstand Nederlands-Marokkaanse kinderen vooral door gebrekkige academische taal

Nederlandse leerlingen van Turkse en Marokkaanse afkomst hebben de zwakste positie in het basisonderwijs. Vaak wordt als verklaring gegeven dat zij thuis een andere taal dan het Nederlands spreken. Maar volgens NWO-onderzoeker Mohammadi Laghzaoui is het probleem ingewikkelder.

5 september 2011

Tekstschrijven op school wordt makkelijker met hyperlinks

Leerlingen in de hogere klassen van havo en vwo worden beter in het schrijven van complexe teksten, wanneer ze 'hyperlinks' in hun tekst verwerken. Ook de schrijfprocessen tijdens het schrijven van 'hyperteksten' zijn anders. NWO-onderzoeker Martine Braaksma (Universiteit van Amsterdam) experimenteerde met een nieuw soort schrijflessen Nederlands, waarbij 'hyperteksten' worden gebruikt voor het schrijven van betogende teksten.

12 juli 2011

Dualisering HBO: te weinig samenhang tussen leren en werken

Dualisering in het Hoger Beroepsonderwijs – de combinatie van leren en werken – blijkt in de praktijk niet optimaal te werken. Er is te weinig samenhang tussen de school- en de werksituatie. Dat blijkt uit onderzoek van Marloes Reenalda van de Universiteit Twente. Reenalda promoveert op woensdag 13 juli aan de faculteit Gedragswetenschappen. Haar onderzoek is mede mogelijk gemaakt door NWO.

28 juni 2011

Informatie- en matchmakingsbijeenkomst Taal in het primair onderwijs

Ten behoeve van het R&D-programma 'Taal in het primair onderwijs' vindt er een informatie- en matchmakingsbijeenkomst plaats op dinsdag 28 juni. Tijdens deze bijeenkomst zal informatie over de achtergrond en doelstelling van dit onderzoeksprogramma worden verstrekt.

21 juni 2011

Beroepsonderwijs moet studenten beter begeleiden tot zelfstandigheid

Van leerlingen in het beroepsonderwijs wordt verwacht dat ze in nagebootste werkplekken zelfstandig werken en leren. Maar ze slagen daar nauwelijks in en hun docenten weten niet hoe ze de leerlingen moeten helpen, constateert NWO-onderzoeker Helen Jossberger.

20 juni 2011

Leren samenwerken in lerarenopleidingen kan beter

Goed leren samenwerken is belangrijk voor docenten in opleiding. Het stimuleert hun leerproces en bereidt hen voor op de praktijk in de school. Bovendien is het onderwijs aan leerlingen gebaat bij goed samenwerkende leraren. Maar samenwerken is nu nog geen leerdoel of expliciet onderdeel in de opleidingen. Dat moet en kan beter, stelt NWO-onderzoeker Marjolein Dobber.

6 juni 2011

PROO-sessies op Onderwijsresearchdagen

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek is op de Onderwijsresearchdagen (ORD) vertegenwoordigd bij drie sessies. Tevens doen diverse onderzoekers verslag van hun door de PROO gefinancierde onderzoek. De ORD vindt dit jaar plaats op 8, 9 en 10 juni 2011 op de Binnenstad Campus van de Universiteit Maastricht.

26 mei 2011

Nieuwe NWO-subsidies 'Taal in het primair onderwijs'

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) nodigt wetenschappers uit om onderzoeksvoorstellen in te dienen voor de nieuwe subsidies 'Taal in het primair onderwijs'. Het doel van deze subsidies is het onderzoek op het gebied van het taalonderwijs in het primair onderwijs te stimuleren.

19 mei 2011

PROO-onderzoek(ers) op AERA, New Orleans

Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de American Educational Research Association, deze keer in New Orleans (april 2011), presenteerden zoals gebruikelijk enkele PROO-onderzoekers recente onderzoeksresultaten. En alsof dat nog niet genoeg was, sleepte Nienke Moolenaar, oud-PROO-promovenda, er een prijs in de wacht.

17 mei 2011

Rekenonderwijs op basisscholen centraal in nieuw onderzoek

Het rekenonderwijs op de basisschool verbeteren, dat is de centrale gedachte achter het onderzoekprogramma 'Rekenen in het primair onderwijs'. In totaal gaan vijf nieuwe onderzoeksprojecten van start. Zij krijgen geld van de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek, onderdeel van NWO.

28 april 2011

Nieuw programma Begrijpelijke Taal

Onderzoekers uit de Maatschappij- en Gedragswetenschappen kunnen vanaf half mei aanvragen indienen voor een subsidie uit het nieuwe onderzoeksprogramma Begrijpelijke taal: Fundamenten en toepassingen van effectieve communicatie.

20 april 2011

MaGW wijzigt procedure voor het indienen van project-updates

Voor de beoordeling van de voortgang van projecten en, meer in het algemeen, ter verantwoording van de verstrekte subsidies, is het nodig dat MaGW inzicht krijgt in de onderzoeksresultaten. Daarom is besloten dat projectleiders van door MaGW gesubsidieerd onderzoek vanaf 1 mei de project-updates voortaan uitsluitend via Iris moeten registreren.

5 april 2011

Subsidieronde Review Studies PROO

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) heeft een oproep tot het indienen van onderzoeksvoorstellen in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011 gepubliceerd.

24 maart 2011

Bijscholing leraren is 'black box'

Vernieuwende vormen van na- en bijscholing van leraren - met name die op de werkplek zelf – zijn niet beter dan 'ouderwetse' cursussen en workshops. Tegen de heersende gedachte in, vonden NWO-onderzoekers geen bewijs voor superioriteit van nieuwe leervormen. Juist variatie in werkvormen blijkt belangrijk. Vernieuwende professionalisering van docenten is dus niet per definitie effectiever.

23 maart 2011

Programma voor het Onderwijsonderzoek – Vooraankondiging call for proposals Review Studies

Binnenkort publiceert de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) een oproep tot het indienen van onderzoeksvoorstellen in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011.

23 maart 2011

Bijscholing leraren is 'black box'

3 maart 2011

Leestempo dyslectische kinderen kan omhoog

Als je dyslectisch bent, lees je trager. Uit onderzoek van Patrick Snellings, Aryan van der Leij, Peter F. de Jong en Henk Blok blijkt dat kinderen met dyslexie ook moeite hebben met het snel herkennen van klanken. Dit verklaart misschien een deel van de dyslexie. Bovendien kunnen dyslectische kinderen goed getraind worden in sneller lezen met een nieuw computerprogramma.

11 februari 2011

Vier miljoen naar nieuw onderwijsonderzoek

Games en animaties als onderwijsmiddelen, toetsen om teksten te leren, methoden voor begrijpend lezen, het sociale klimaat in de klas en de effectiviteit van onderwijsstelsels. Zes samenwerkende teams van universitaire onderzoekers gaan deze onderwerpen in zes afzonderlijke projecten aanpakken. Zij krijgen in februari 2011 geld van de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek, onderdeel van NWO.

3 februari 2011

PROO-promovenda sleept award in de wacht

Dr. Nienke Moolenaar ontvangt de Emerald ⁄ EFMD Outstanding Doctoral Research Award 2010 in de categorie Educational Leadership en Strategy. De prijs bestaat uit 1.500 euro, een certificaat, en het vooruitzicht van een aanbieding van de publicatie in het Journal of Educational Administration. Zij promoveerde in juni 2010 aan de Universiteit van Amsterdam.

21 januari 2011

Seminar: Affectieve Kwaliteit van Leraar-Leerling Relaties

In dit seminar worden de onderzoeksresultaten van twee reviewstudies gepresenteerd die zijn uitgevoerd in opdracht van de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO/NWO).

18 januari 2011

Leerling én leraar profiteren van goede relatie

Leerlingen presteren beter op school als ze een positieve relatie met hun leraar hebben. Opmerkelijk is dat dit niet alleen geldt voor jonge kinderen maar ook op de middelbare school, zo stellen NWO-onderzoekers aan de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht. Zij onderzochten hoe de relatie tussen leerling en leraar schoolprestaties kan beïnvloeden en hoe docenten zich daarbij voelen.

17 januari 2011

Beeld van het Nederlandse onderwijs is onterecht slecht

Prestaties van leerlingen in het Nederlandse basis- en voortgezet onderwijs zijn al jaren van hoog niveau. Maar het kan beter, zo stellen NWO-onderzoekers aan de Universiteit Twente. Onderwijsvernieuwers zouden daarom moeten kijken naar vroege keuzes die leerlingen moeten maken en de doorstroming naar hogere onderwijsvormen.

9 december 2010

Kleuters krijgen literaire vorming door prentenboeken

Het voorlezen van prentenboeken draagt bij aan de literaire competentie van kleuters. Ze krijgen daardoor meer inzicht in de structuur van verhalen en manieren van vertellen. Hierdoor ontdekken ze wat een verhaal nu precies tot een verhaal maakt. Ook worden ze zich bijvoorbeeld bewust van het feit dat verhalen 'verzonnen' zijn. Dit blijkt uit het proefschrift van Coosje van der Pol, die op 17 december promoveert aan de Universiteit van Tilburg.

6 december 2010

Nader onderzoek nodig naar succes van leren op de werkplek

Werken terwijl je nog leert en blijven leren terwijl je al werkt. Deelnemers aan deze beide vormen van 'werkplekleren' op MBO–niveau hebben hier veel baat bij. Maar die resultaten treden niet zomaar op. De theoretische onderbouwing van werkplekleren in de praktijk moet steviger en er is meer samenwerking nodig tussen scholen en bedrijven. Ook is er meer aandacht nodig voor het bevorderen van leven lang leren. Bovendien ontbreekt het, juist in Nederland, aan empirisch onderzoek naar het effect van leren en werken. Dit blijkt uit een studie van NWO–onderzoekers aan de Universiteit Twente, het ROA aan de Universiteit van Maastricht en de Open Universiteit.

24 november 2010 - 26 november 2010

Challenges in Professional Learning across the Disciplines

Jaarlijkse conferentie, georganiseerd door de 'European Association for Practitioner Research on Improving Learning'.

18 november 2010

Theorie en praktijk tegelijk: dat werkt in het vmbo

Vmbo-leerlingen kunnen leren een kinderfiets in elkaar te zetten en tegelijk leren inzien wat de betekenis van hun handelen is. Deze ontwikkeling van leeromgevingen waar kennis en vaardigheden tegelijk geleerd kunnen worden, is een belangrijke vernieuwing in het vmbo. De aanpak is veelbelovend, zo blijkt uit het onderzoek van Martijn van Schaik.

1 november 2010

Nieuwe NWO-subsidies 'Rekenen in het primair onderwijs'

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) nodigt wetenschappers uit om onderzoeksvoorstellen in te dienen voor de nieuwe subsidies 'Rekenen in het primair onderwijs'. Het doel van deze subsidies is het onderzoek op het gebied van het rekenonderwijs in het primair onderwijs te stimuleren.

23 september 2010

Taaltoetsen in het (v)mbo problematisch

Docenten toetsen regelmatig de verkeerde dingen of nemen toetsen af met het verkeerde doel. Dat kan anders en beter, stelt NWO-onderzoeker Uriël Schuurs. Docenten hebben toetsen nodig om te kijken wat leerlingen al weten en wat ze nog moeten leren. Ook maken leerlingen toetsen bij wijze van stap in hun eigen leerproces. Onderzoek door het Expertisecentrum Nederlands wijst echter uit dat er een kloof is tussen wat docenten willen toetsen en wat traditionele taaltoetsen te bieden hebben.

19 augustus 2010

Nieuwe leden Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek

Per 15 augustus 2010 zijn twee nieuwe leden tot de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) toegetreden. Het betreft mw. prof. dr. E.A. (Eveline) Crone van de Universiteit Leiden en dhr. prof. dr. L. (Lex) Borghans van de Universiteit Maastricht.

7 juli 2010

PROO onderzoek naar Rekenen en taal in het primair onderwijs

In het voorjaar van 2010 is de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) van NWO door de Directie Primair Onderwijs (PO) van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap OCW) benaderd met het verzoek in de periode 2010-2013 een onderzoeksprogramma Rekenen en taal in het primair onderwijs en een Research-and-Development-programma Rekenen en taal in het primair onderwijs uit te zetten.

7 juli 2010

Mondelinge feedback zet leerling aan het denken

Hoe stimuleer je leerlingen om na te denken over hun eigen ontwikkeling? Door als docent met ze te praten over hun portfolio. Steeds meer scholen verwachten veel van een digitaal ontwikkelingsportfolio. Daarin verzamelen leerlingen over een langere periode hun eigen werk met bijbehorende reflecties. Docenten kunnen kinderen ondersteunen bij die zelfreflectie. Dit blijkt uit onderzoek door NWO-wetenschapper Marieke van der Schaaf van de Universiteit Utrecht.

2 juli 2010

Docenten in opleiding moeten beter leren leren

NWO-onderzoeker Maaike Endedijk concludeert dat de eenjarige lerarenpleiding aanstaande docenten beter moet leren hoe ze zelf kunnen blijven leren. Ze hoopt op 2 juli te promoveren op dit onderwerp aan de Universiteit Utrecht.

28 juni 2010

Mentoren geven beginnende docenten vooral emotionele steun

Voor beginnende docenten is het niet makkelijk om voor het eerst voor de klas te gaan staan. Daarom krijgen ze steeds vaker begeleiding van mentoren van de school waar ze werken. De mentoren bieden veel emotionele steun, maar de begeleiding heeft minder effect op de professionele ontwikkeling. Dat concludeert NWO-onderzoeker Chantal Kessels, die op 30 juni op dit onderwerp hoopt te promoveren aan de Universiteit Leiden.

4 juni 2010

Turkse en Marokkaanse kinderen hebben al vroeg taalachterstand

Ondanks gelijke leervermogens vertonen jonge Turkse en Marokkaanse kinderen zowel in hun eerste taal als in het Nederlands een taalachterstand ten aanzien van hun Nederlandse leeftijdsgenootjes. De mate waarin er thuis Turks of Marokkaans gesproken wordt in vergelijking met Nederlands, speelt verrassend genoeg geen rol in de Nederlandse schooltaalvaardigheid van 6-jarige kinderen. Dit blijkt uit het onderzoek van Anna Scheele.

3 juni 2010

Hechte relaties tussen leerkrachten belangrijk voor scholen

In scholen met hechte lerarenteams is er meer onderling vertrouwen en meer gezamenlijke besluitvorming dan in scholen met minder hecht verbonden leraren. Dit is niet alleen gunstig voor de leerkrachten, maar ook voor de leerlingen, stelt Nienke Moolenaar.

31 mei 2010

Crèche is flinke opgave voor jonge baby's

Kinderen gaan steeds jonger naar het kinderdagverblijf. Vooral voor baby's die thuis een hoge kwaliteit zorg krijgen, is de overgang erg groot en een flinke uitdaging. Daar staat tegenover dat een goede kwaliteit opvang op de crèche wel goed is voor de cognitieve ontwikkeling van baby's. Dit blijkt uit onderzoek van Esther Albers.

21 mei 2010

Zestien vooraanmeldingen voor samenhangende onderzoeksprojecten geselecteerd voor uitwerking

In december 2009 deed de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011 een oproep tot het indienen van onderzoeksvoorstellen in de tweede subsidieronde voor samenhangende onderzoeksprojecten. Voor deze ronde is een bedrag gereserveerd van vier miljoen euro.

19 mei 2010

Onderzoek naar docentgemeenschappen belangrijk

Docenten die in opleiding zijn, kunnen veel aan elkaar hebben. Maar hoe geef je dit soort docentgemeenschappen vorm? En hoe evalueer je de waarde en de effectiviteit van dit soort gemeenschappen? Een groep Nederlandse wetenschappelijk onderzoekers ging hierover in discussie op de AERA-conferentie zoals deze onlangs in Denver, USA, plaatsvond.

17 mei 2010

Nieuwe leden Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek

Per 1 april jl. zijn twee nieuwe leden tot de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) toegetreden. Het betreft mw. dr. E.H. (Edith) Hooge en prof. dr. J. (Jan) Van Damme. Zij vervangen de op 1 januari 2010 afgetreden leden.

20 april 2010

Serieus praten met kinderen goed voor taalkennis

De manier waarop volwassenen peuters en kleuters benaderen tijdens gesprekken, is van grote invloed op hun taalverwerving. Wie jonge kinderen toespreekt als volwaardige gesprekspartners legt al vroeg de kiem voor 'schooltaal'. Dit blijkt uit het onderzoek van NWO-onderzoeker Lotte Henrichs.

4 maart 2010

39 vooraanmeldingen voor Samenhangende onderzoeksprojecten in het Programma voor het onderwijsonderzoek ingediend

16 februari was de laatste dag waarop voorstellen voor de subsidieronde Samenhangende onderzoeksprojecten in het programma voor het Onderwijsonderzoek konden worden ingediend. Er zijn in totaal 39 vooraanmeldingen ontvangen.

11 februari 2010

Versterking onderwijsonderzoek

Minister Ronald Plasterk en NWO-voorzitter Jos Engelen hebben op 10 februari een vernieuwd convenant ondertekend over samenwerking op het gebied van onderwijsonderzoek. De nieuwe afspraken beogen het onderwijsonderzoek te versterken.

25 januari 2010

Gehonoreerde voorstellen PROO-ronde 2009

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) heeft in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011 in de PROO-ronde 2009 drie aanvragen gehonoreerd (totaal circa 300.000 euro).

15 januari 2010

Voortgezet onderwijs kan meer doen met computermodelleren

Bètaleerlingen maken volop gebruik van computermodellen, maar bouwen weinig modellen zélf. Daardoor doen zij nauwelijks ervaring op met typisch wetenschappelijke kwesties als inperkingen maken, onzekerheden beoordelen en modelresultaten kritisch evalueren. Voor docenten is dit modelleerproces lastig te onderwijzen. Dit concludeert Bart Ormel, die op 20 januari promoveert aan de Universiteit Utrecht.

15 januari 2010

Preventieprogramma heeft positieve invloed op denken en attitude van jongeren

Een groot gedeelte van de VMBO-leerlingen loopt kans op het ontwikkelen van antisociaal gedrag. Dat stelt promovenda Floor van der Velden in haar dissertatie. Met behulp van preventieprogramma's kunnen scholen dit gedrag inperken. Van der Velden onderzocht het effect van het preventieprogramma 'EQUIP voor het Onderwijs' op probleemgedrag, denkfouten en morele ontwikkeling van VMBO-2-leerlingen. Van der Velden promoveert 18 januari aan de Universiteit Utrecht.

17 december 2009

Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011 - Aankondiging subsidieronde samenhangende onderzoeksprojecten 2009-2010

De Programmaraad voor onderwijsonderzoek (PROO) heeft een oproep gepubliceerd tot het indienen van onderzoeksvoorstellen in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011 voor de tweede subsidieronde voor samenhangende onderzoeksprojecten. Vergeleken met de eerste subsidieronde in 2008 is onder meer een verandering doorgevoerd in de procedure. Ook is een vierde programmalijn toegevoegd.

10 december 2009

Bètaleerlingen in 6 vwo halen hoog internationaal niveau

Bètaleerlingen in de zesde klas van het vwo hebben goed gepresteerd bij een internationale wiskunde- en natuurkundetoets op pre-universitair niveau. De Nederlandse leerlingen blijken vooral uit te blinken in natuurkunde. Dit blijkt uit TIMSS-Advanced 2008, een internationale studie naar het onderwijsniveau van leerlingen in het laatste jaar van het voortgezet onderwijs.

25 november 2009

Peuters leren van leidsters én elkaar

In de peuterspeelzaal leren kinderen niet alleen van de leerkracht, maar ook van andere kinderen. De leerkracht helpt de kinderen voornamelijk om goed mee te doen, terwijl kinderen in hun interacties met klasgenoten meer complexe taal gebruiken en initiatief tonen. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Marjolein Deunk onder peuters tussen tweeënhalf en vier jaar.

11 november 2009

Vmbo-docenten hebben meer steun nodig bij competentiegericht leren

Via competentiegericht leren, werken leerlingen aan het vergroten van hun persoonlijke vermogens – ook in het vmbo. Docenten uit het vmbo vinden het echter lastig om competentiegerichte leeromgevingen te ontwikkelen. Het personeelsbeleid op de scholen is vaak niet aangepast aan de nieuwe rol die docenten daarbij spelen. NWO-wetenschapper Audrey Seezink (Universiteit van Tilburg) ontdekte dit tijdens haar onderzoek, waarop ze op 18 november hoopt te promoveren.

6 november 2009

Programma voor onderwijsonderzoek 2008-2011 - subsidieronde samenhangende onderzoeksprojecten 2010

De tweede subsidieronde voor samenhangende onderzoeksprojecten binnen het Programma voor het Onderwijsonderzoek 2008-2011 gaat binnenkort van start. Vergeleken met de eerste subsidieronde in 2008 zijn enkele belangrijke veranderingen doorgevoerd.

16 oktober 2009

Programma voor onderwijsonderzoek - Call for proposals 2009

De Programmaraad voor onderwijsonderzoek (PROO) heeft een oproep gepubliceerd tot het indienen van onderzoeksvoorstellen in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011.

30 september 2009

Programma voor onderwijsonderzoek – Vooraankondiging nieuwe call for proposals

Binnenkort publiceert de Programmaraad voor onderwijsonderzoek (PROO) een oproep tot het indienen van onderzoeksvoorstellen in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011.

30 september 2009

Slechte start tussen klas en docent nauwelijks recht te trekken

De relatie tussen docent en klas is belangrijk voor de leerprestaties van leerlingen en hun plezier in het leren. Tim Mainhard, die op 25 september promoveerde aan de Universiteit Utrecht, ontdekte dat die docent-klasrelaties gedurende een schooljaar erg stabiel zijn. Consequentie daarvan is dat als docenten eenmaal een slechte start maken, ze de relatie nauwelijks meer ten goede kunnen keren.

25 augustus 2009 - 29 augustus 2009

EARLI-conferentie 2009, 'Fostering Communities of Learners', Amsterdam

Onder de titel 'Community building in teachers' professional development and work' levert PROO een bijdrage met een eigen symposium op deze dag.

16 juni 2009

Tweetalig schrijfonderwijs in het VWO heeft effect

Onderzoekers experimenteerden met verschillende lesmethoden bij 147 leerlingen van het tweetalige VWO. Wat blijkt is dat de schrijflessen over het algemeen leiden tot verbetering van de schrijfvaardigheid. Van specifieke vormen van training en instructie, waarmee de onderzoekers experimenteerden, is het effect echter (nog) niet aangetoond.

16 juni 2009

Zelf computermodellen maken werkt in natuurkundeonderwijs

Uit promotieonderzoek van Sylvia van Borkulo (promotie 26 juni aan de Universiteit Twente) blijkt dat computermodelleren vooral geschikt is voor het leren van complexe structuren en minder voor het leren van feiten.

16 juni 2009

Onderwijs onderzocht

De Programmaraad voor het onderwijsonderzoek (PROO) viert in 2009 haar 12,5-jarig bestaan. Ter gelegenheid hiervan is nu het jubileumboek Onderwijs onderzocht uitgebracht. Het boekje geeft professionals in en rond het onderwijs een indruk van recent uitgevoerd onderwijsonderzoek en de relevantie ervan voor de praktijk op scholen.

9 juni 2009

Etniciteit leerling speelt mee bij ervaring spanningen in de klas

In het vmbo doen zich niet meer spanningsvolle situaties voor dan in havo en vwo-klassen. Dit blijkt uit promotieonderzoek van Hester Radstake. Zij onderzocht spanningen in etnisch gemengde klassen door leerlingen en leraren verspreid over heel Nederland via vragenlijsten potentieel spanningsvolle situaties voor te leggen. Leraren en leerlingen vonden de voorgelegde situaties lang niet altijd spanningsvol of gerelateerd aan etnische diversiteit.

7 juni 2009

Gehonoreerde voorstellen PROO Review Studies 2008-2009

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) heeft in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011 in de eerste ronde voor Review Studies 2008 acht aanvragen gehonoreerd.

20 mei 2009

Gezocht: enthousiaste mentoren voor 'Giving Back'

De stichting Giving Back biedt een mentorprogramma aan talentvolle en ambitieuze scholieren, die vanwege hun achtergrond minder perspectieven hebben op een succesvolle carrière. Mentoren van Giving Back begeleidt deze scholieren, zodat zij zich kunnen ontwikkelen tot zakelijk succesvolle volwassenen in de Nederlandse samenleving.

13 april 2009 - 17 april 2009

Optimizing learning processes through combining the concepts 'community of practice' and 'community of learners'

Internationaal PROO-symposium, onderdeel van de AERA 2009-meeting in San Diego.

24 februari 2009

Combinatie oude en nieuwe media verdiept wiskundig inzicht

Combineer het oude vertrouwde boek, pen en papier met de mogelijkheden van de computer en het digitale schoolbord. Op deze manier kan ICT in het wiskundeonderwijs een goede bijdrage leveren aan het begrip van leerlingen.

12 februari 2009

Call for proposals ECER 2009 verlengd

De European Educational Research Association (EERA) heeft de sluitingsdatum voor het indienen van voorstellen voor ECER 2009 - Theory and Evidence in European Educational Research verlengd tot 15 februari.

10 februari 2009

Ondernemende schoolleiding leidt tot betere schoolprestaties

De leiding van een school bepaalt maar voor een klein deel hoe goed de opbrengsten van een school zijn. Maar er zijn aanwijzingen dat een ontwikkelingsgerichte schoolcultuur, waarin samenwerking, professionalisering en vernieuwing centraal staan, tot betere schoolprestaties leidt. Dit concludeert NWO-onderzoeker Gerdy ten Bruggencate.

17 december 2008

Kritisch internetgebruik kun je leren

Steeds vaker gebruiken leerlingen internet bij hun schoolwerk. Dat lijkt gemakkelijk, maar zowel jonge als oudere mensen hebben moeite met een effectief en efficiënt gebruik van bijvoorbeeld zoekmachines. Amber Walraven onderzocht hoe docenten leerlingen vaardigheden kunnen bijbrengen om kritisch om te gaan met internet.

15 december 2008

Samenvatten en samenwerken helpt wiskundeleerling

Leerlingen pakken wiskunde effectiever op als de stof wordt gepresenteerd in de vorm van tekst en wiskundige vergelijkingen. Het leereffect wordt nog groter als leerlingen samenwerken in tweetallen. Dit blijkt uit onderzoek van Bas Kollöffel naar de inrichting van elektronische leeromgevingen. Hij promoveert op 18 december aan de Universiteit Twente.

9 december 2008

Rekenpeil basisonderwijs langzaam achteruit

Nederlandse leerlingen van groep 6 hebben wederom voor rekenen goed gepresteerd op een internationale reken- en natuuronderwijstoets, maar hun prestaties zijn sinds 1995 geleidelijk gedaald. Nederland staat voor rekenen wel nog steeds in de internationale top tien. De score van Nederlandse leerlingen op de natuuronderwijstoets is de laatste twaalf jaar nauwelijks veranderd, maar valt niet meer binnen de top 10. Dit blijkt uit Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS-2007).

8 december 2008

19 aanvragen ingediend voor PROO reviewstudies

8 december was de laatste dag waarop voorstellen voor PROO reviewstudies konden worden ingediend.

1 december 2008

Vraagstukken over het onderwijsbestel

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) heeft in het kader van een kleine subsidieronde voor een programmeringsstudie een aanvraag van 75.000 euro gehonoreerd. Dr. H.D. Webbink (CPB) voert het komende half jaar een studie uit met als titel De effectiviteit van onderwijsstelsels. Deze studie biedt tevens input voor de stelsanalyse van OCW.

26 november 2008

MBO-leerlingen zelfsturender met ontwikkelingsportfolio en advies

MBO-leerlingen die een ontwikkelingsportfolio en gericht advies van hun mentor krijgen, zijn beter in staat om een eigen aanpak en verbeterpunten voor hun leertraject te formuleren. Dit blijkt uit onderzoek van Wendy Kicken.

14 november 2008

Gehonoreerde voorstellen Samenhangende Onderzoeksprojecten PROO

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) heeft in het kader van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011 in de eerste ronde voor Samenhangende Onderzoeksprojecten 6 aanvragen gehonoreerd (totaal ruim 5 miljoen euro).

28 oktober 2008

Schoolloopbaan en uitval relatief weinig effect op criminaliteit

Oud-vmbo-leerlingen met een problematische schoolloopbaan zijn relatief vaker betrokken bij criminaliteit dan oud-vmbo'ers die een vervolgopleiding doen. De schoolloopbaan speelt echter een veel minder grote rol dan factoren die al tijdens de middelbare schooltijd aanwezig zijn. Dat concluderen de onderzoekers Weerman, Wijkman en Van der Laan, allen werkzaam op het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving.

13 oktober 2008

Subsidieronde reviewstudies geopend

De PROO heeft 11 onderwerpen benoemd waarop aanvragen voor reviews ingediend kunnen worden. Reviewstudies zijn kortlopende, zelfstandige verkennende of overzichtsstudies naar onderwerpen die voor de onderwijspraktijk en het beleid van belang zijn en waar nog geen overzichtsartikelen van bestaan.

11 september 2008

6 aanvragen ingediend voor overzichtsstudie vraagstukken onderwijsbestel

3 september was de laatste dag waarop voorstellen voor een overzichtsstudie naar vraagstukken over het onderwijsbestel ingediend konden worden. Er zijn 6 aanvragen ingediend. Er zal 1 aanvraag gehonoreerd worden.

8 september 2008

Wanneer werkt werkplekleren?

In het beroepsonderwijs wordt een groot beroep gedaan op de werkplek als leerplaats. Men gaat te gemakkelijk uit van de idee dat leerlingen veel leren op werkplekken. Onder bepaalde omstandigheden kunnen leerlingen voor het opdoen van beroepsvaardigheden, sociale vaardigheden en 'leren leren' wél profiteren van werkplekleren.

28 juli 2008

In het koppie van de leerling

Leraren en onderzoekers willen maar al te graag weten wat er in de koppies van leerlingen omgaat. De neurowetenschappen zouden meer inzicht kunnen geven. Dat stellen Nederlandse wetenschappers van vier universiteiten in hun rapport over de kracht van neurowetenschappen voor educatie.

21 juli 2008

Vooraankondiging subsidieronde review studies

Eind september opent de PROO een subsidieronde voor review studies. In deze vooraankondiging maakt de PROO de werktitels bekend van de 13 onderwerpen waarop ingediend kan worden.

14 juli 2008

Explorations in learning and the brain

Het decennium van het brein (1990-2000) heeft geleid tot een sterk toegenomen interesse in de neurowetenschappen en de rol die het brein speelt in leren. De groeiende belangstelling voor de relatie tussen hersenen en leren heeft geresulteerd in verschillende initiatieven om onderwijs- en neurowetenschappen dichter bij elkaar te brengen.

1 juli 2008

Wiskundig actief

Schilderen en het oplossen van wiskundige problemen, niet iedereen zal direct een overeenkomst tussen beide kunnen noemen. Hoewel op een verschillende manier, gaat het bij beide om abstraheren. In dit proefschrift heeft abstraheren een belangrijke plaats gekregen als kernactiviteit binnen het wiskundeonderwijs.

23 juni 2008

Kennisdisseminatie in het Nederlandse onderwijsveld

Een hardnekkig probleem in het onderwijsveld is dat onderzoekers en practici onvoldoende samenwerken te weinig voortbouwen op elkaars expertise. Jules Pieters en Bregje de Vries verkenden drie mogelijkheden om dit patroon te doorbreken.

16 mei 2008

Nieuw actieprogramma werkt aan effectief en efficiënt onderwijs

Het ministerie van OCW heeft in samenwerking met EZ en Financiën het actieprogramma Onderwijs Bewijs ontwikkeld. Dit programma stimuleert samenwerking tussen het onderwijsveld en de wetenschap.

8 mei 2008

Assessment mbo

De kwaliteit van assessments in competentiegericht onderwijs wordt niet alleen bepaald door hun validiteit en betrouwbaarheid, maar ook door criteria die voortkomen uit de veranderde kijk op wat goed leren en beoordelen inhoudt. Met behulp van een zelfevaluatie zijn mbo-scholen in staat zelf de kwaliteit van hun assessments te bepalen.

28 april 2008

Betere schoolprestaties door vergelijken cijfers

Het vergelijken van cijfers in het voortgezet onderwijs kán leiden tot hogere leerprestaties. Vooral leerlingen die hun resultaten vergelijken met die van beter presterende klasgenoten gaan op de lange termijn er op vooruit. Zij moeten dan wel het gevoel hebben dat ze het relatief goed doen.

24 april 2008

Student stippelt eigen leerweg uit

Met hulp van een computerprogramma kan de mbo-student zijn eigen leerweg kiezen.

15 april 2008

Cijfers vergelijken kan leiden tot betere schoolprestaties

Je eigen proefwerkcijfers vergelijken met die van medeleerlingen kun je beter niet doen. Tenminste, dat is de gangbare opvatting. In werkelijkheid hoeft het vergelijken van cijfers in het middelbaar onderwijs niet noodzakelijkerwijs nadelig te zijn. Het kán zelfs positieve gevolgen hebben voor nieuwe leerprestaties. Vooral leerlingen die hun resultaten vergelijken met die van beter presterende klasgenoten doen het op de lange termijn beter op school. Zij moeten daarbij dan wel in hun eigen kunnen geloven. Dit blijkt uit onderzoek van drs. Maike Wehrens. Ze promoveert 28 april 2008 bij de Rijksuniversiteit Groningen.

8 april 2008

Samenwerken met de computer

Het gebruik van visualisaties leidt ertoe dat het samenwerkingsproces in elektronische leeromgevingen beter en effectiever verloopt.

26 maart 2008

Presentatie PROO-onderzoek op AERA-congres

PROO-symposium 'Emergent academic language and literacy development of preschoolers and at-risk adolescents in a multicultural environment'.

17 maart 2008

Zorgleerlingen basisonderwijs

Ruim een kwart van de leerlingen in het basisonderwijs (26%) is volgens hun leerkracht een zorgleerling. Bij rond vier vijfde van deze zorgleerlingen constateert de leerkracht een combinatie van problemen. Het vaakst gaat het om een achterstand in taal/rekenen en een problematische werkhouding.

18 maart 2008

Beoordelingsprocedure samenhangende onderzoeksprojecten 2008 verlengd

De directie van NWO-MaGW heeft in nauwe samenspraak met de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek besloten de beoordelingsprocedure voor samenhangende onderzoeksprojecten 2008 van de PROO te verlengen. De besluitvorming door de PROO zal nu eind oktober 2008 plaatsvinden.

14 maart 2008

Studieteksten en kennisverwerving

Leerlingen moeten ruimte krijgen om nieuwe kennis op te bouwen door het bestuderen van voorbeelden van de te leren begrippen. Deze wijze van kennisconstructie stelt leerlingen met verschillende leerstijlen in staat om begrippen te leren. Dit is een van de uitkomsten van een onderzoek naar het nut van theorie en voorbeeldbeschrijvingen in studieteksten, uitgevoerd door Herman Jonker.

12 maart 2008

Burgerschapsvorming

Werken in kleine groepjes is een effectieve manier om leerlingen te leren hun mening te onderbouwen en om burgerschapsvorming te integreren in het geschiedenisonderwijs. In zijn proefschrift laat Jaap Schuitema zien dat aandacht voor burgerschapsvorming heel goed geïntegreerd kan worden in bestaande vakken.

7 maart 2008

Discussiëren via de computer

Als leerlingen in het basisonderwijs feedback krijgen op vaardigheden als 'mening onderbouwen' en 'uitleg geven', stijgt de kwaliteit van de discussie via de computer. Allochtone leerlingen komen door deze aanpak bovendien tot betere leerprestaties.

12 februari 2008

32 uitgewerkte aanvragen in de subsidieronde voor samenhangende onderzoeksprojecten PROO

30 januari was de laatste dag waarop uitgewerkte voorstellen voor de subsidieronde voor samenhangende onderzoeksprojecten 2007/2008 ingediend konden worden.

31 januari 2008

Schoolloopbaan vmbo-leerlingen

Van de vmbo-leerlingen die aan het voortgezet onderwijs zijn begonnen in het schooljaar 1999/2000 heeft bijna een kwart (23%) geen examen gedaan, en dus geen diploma behaald. Van de leerlingen die wel examen deden, slaagde 95 procent - waarvan zeven procent met vertraging.

24 januari 2008

Ervaren docenten leren doorlopend

Ervaren docenten voortgezet onderwijs leren voortdurend tijdens hun werk, ook als zij niet in hun leren worden ondersteund. Zonder ondersteuning is het leerproces echter niet altijd optimaal.

22 januari 2008

Ervaren docenten coachen elkaar

Docenten veranderen door collegiale coaching hun opvattingen, hun gedrag en hun gevoel. De veranderingen hebben vaak te maken met nieuwe ideeën over hoe leerlingen nu precies leren, wat ze motiveert en wat ze allemaal uit zichzelf al kunnen. Ook geeft collegiale coaching de docenten een gevoel van zelfverzekerdheid en trots.

21 januari 2008

Animaties en het oplossen van problemen

Computeranimaties zijn een goede methode om middelbare scholieren complexe vaardigheden aan te leren, zoals het oplossen van problemen. Als leerlingen aangespoord worden om ze te verwerken, is ook geschreven uitleg in de animatie effectief.

15 januari 2008

Docentcompetenties

De kwaliteit van beoordelingen van docentcompetenties kan worden ; vergroot door meer aandacht te geven aan de processen op basis waarvan de ; beoordeling tot stand komt.

18 december 2007

Wim Meijnen nieuwe voorzitter PROO

Prof. dr. G.W. Meijnen is de nieuwe voorzitter van de NWO Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO)

6 december 2007

46 intentieverklaringen ontvangen in subsidieronde PROO

26 November was de laatste dag waarop intentieverklaringen voor de subsidieronde voor samenhangende onderzoeksprojecten 2007/2008 ingediend konden worden. Er zijn 46 intenties ontvangen.

15 november 2007

Samenwerking tussen docenten

Docenten die samenwerken in interdisciplinaire teams leren vooral door te luisteren naar ideeën en ervaringen van hun collega's. Dit is een van de conclusies uit het promotieonderzoek van Jacobiene Meirink.

7 november 2007

Schoolgeneraties voortgezet onderwijs

Leerlingen die in 1999 aan het voortgezet onderwijs zijn begonnen, doen het beter dan de leerlingen die tien jaar eerder naar de middelbare school gingen. Het aantal zittenblijvers is gedaald en meer leerlingen kwamen op een hoger niveau terecht.

11 oktober 2007

Kleuters voorbereiden op rekenonderwijs

Kleuters die hebben leren schematiseren, behalen in groep 3 betere resultaten in het rekenwiskundeonderwijs dan leerlingen die deze vaardigheid niet hebben geleerd.

10 september 2007

De tweede fase

Leerlingen in havo-5 en vwo-5 zijn tevreden over hun profielkeuze en hun gekozen vakken daarbinnen. Die tevredenheid is iets groter als de leerlingen ook te spreken zijn over de voorlichting en begeleiding ten tijde van de profielkeuze. Dat blijkt uit de bovenbouwstudie van VOCL'99.

5 september 2007

'Laat leerlingen meedenken'

Leerlingen in het voortgezet onderwijs zijn teleurgesteld over het aanbod in de tweede fase, met demotivatie en ontevredenheid als gevolg. Ze vinden de leeromgeving niet krachtig en innovatief genoeg. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Karen Könings.

4 september 2007

Nieuw onderzoeksprogramma PROO

Onderwijsleerprocessen en hun opbrengsten, Onderwijspersoneel, De pedagogische functie van het onderwijs,
dat zijn de drie onderzoekslijnen van het Programma Onderwijsonderzoek 2008-2011 van de PROO.

14 juni 2007

Sociaal onaangepast gedrag op het mbo

Promotieonderzoek heeft een instrument opgeleverd om ongewenst gedrag in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) te meten: de Questionnaire for Maladaptive Social Behaviour.

13 juni 2007

Meer uitleg is niet altijd beter

Monique Pijls liet leerlingen uit 4-havo bij het vak wiskunde-A in tweetallen onderzoeksopdrachten uitvoeren met de computer. Het doel hiervan was meer inzicht te krijgen in een onderwerp uit de kansrekening. De computersimulatie, gebaseerd op een kansspel, gaf leerlingen de gelegenheid hun eigen wiskundige ideeën rondom dit onderwerp te ontwikkelen. Door de samenwerking met medeleerlingen konden ze hun ideeën aanscherpen.

7 juni 2007

Presentatie COOL^5-18 op ORD

Op donderdag 7 juni 2007 presenteren de onderzoekers COOL^5-18: Cohort onderzoek onderwijsloopbanen onder leerlingen van 5 tot 18 jaar tijdens de Onderwijs Research Dagen (ORD) in Groningen.

26 maart 2007

Cohort Onderzoek Onderwijsloopbanen onder leerlingen van 5 tot 18 jaar

In het schooljaar 2007/2008 start, als voortzetting van de vroegere PRIMA- en VOCL-cohorten, een nieuw cohortonderzoek onder de naam COOL 5-18. In dit onderzoek worden scholieren van 5 tot 18 jaar in hun schoolloopbaan gevolgd door het primair en voortgezet onderwijs, en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo).

12 maart 2007

Werkplekleren mbo

Leren op de werkplek dient 'op zijn minst aanzienlijk te worden verbeterd' willen studenten in het middelbaar beroepsonderwijs er een meerwaarde aan kunnen ontlenen. Tot die conclusie komt Cindy Poortman in haar promotieonderzoek naar werkplekleren.

1 februari 2007

Educational Design Research

Design research in de onderwijskunde staat voor een nauwe relatie tussen het onderzoeken en ontwerpen van
onderwijsprogramma's, leerprocessen en lesmethoden. Design research leidt tot scherper zicht op hoe 'het leren en
doceren' in de praktijk verloopt en hoe dat onderwijsleerproces valt te verbeteren. Om vragen rondom die uitdaging te
beantwoorden hebben elf Amerikaanse en Nederlandse wetenschappers hun expertise
op het gebied van ontwerpgericht onderzoek gebundeld in een Engelstalig boek.

18 januari 2007

Literatuuronderwijs

Goede lezers in 4 havo en 4 vwo stellen zich tijdens het lezen van literaire teksten allerlei vragen, terwijl zwakke lezers vooral gericht zijn op het reconstrueren van de tekstbasis. Tanja Janssen, Martine Braaksma en Michel Couzijn deden onderzoek naar het leren interpreteren van literaire teksten in het studiehuis.

21 november 2006

Ontwikkeling van praktijkkennis

Natuurkunde-, scheikunde- en biologiedocenten geven op grond van hun in de loop der jaren opgebouwde kennis en opvattingen, én persoonlijke en schoolfactoren een eigen invulling aan het vak Algemene Natuurwetenschappen (ANW). Tot die conclusie komt Ineke Henze na onderzoek naar de ontwikkeling van praktijkkennis van ervaren docenten tijdens de implementatie van ANW in de tweede fase voortgezet onderwijs.

13 november 2006

Leren door ontwerpen van instructie

Het ontwerpen van opdrachten voor een computersimulatie met de zogeheten Look, Experiment, Design-aanpak werpt vruchten af. De aanpak biedt leerlingen in het middelbaar beroepsonderwijs meer mogelijkheden om inzicht te krijgen in het simulatieonderwerp.

28 september 2006

Modelleren moet je leren

Werken met zelfgebouwde computermodellen is voor leerlingen geen gemakkelijke opgave. Ze hebben moeite om met het modeldiagram te redeneren en zijn vaak niet goed in staat om de resultaten van modelsimulaties te interpreteren.

25 september 2006

Samenwerkend leren mbo

Dit proefschrift verkent de samenhang tussen de motivatie, gerepresenteerd door persoonlijke doelen, en de kwaliteit van samenwerkend leren van eerste- en tweedejaars studenten in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo).

7 september 2006

Werkplekleren mbo

Werkplekleren is een essentieel onderdeel van elke middelbare beroepsopleiding. Het wordt onmisbaar geacht als het gaat om de verwerving van beroepsrelevante competenties. Om de kwaliteit van werkplekleren te verbeteren is een review uitgevoerd. ; Gekeken is onder meer naar verschillende verschijningsvormen en naar variabelen die leren ; op de werkplek positief beïnvloeden.

12 mei 2006

PROO-Symposium: Onderzoekbeleid tussen fundamenteel onderzoek en perspectief op toepassing

Op vrijdag 12 mei - van 13.15 tot 15.00 uur - vindt het PROO-symposium Onderzoekbeleid tussen fundamenteel onderzoek en perspectief op toepassing plaats. Het symposium maakt onderdeel uit van de Onderwijs Research Dagen, die dit jaar worden gehouden aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

9 mei 2006

Voorbeeldig leren probleemoplossen in mbo en vwo

In veel onderwijsvernieuwingen staat leren door middel van actief, zelfstandig problemen oplossen centraal. Dit is echter niet efficiënt voor beginnende leerlingen. Onderwijsonderzoek heeft aangetoond dat het bestuderen van voorbeelden waarin de oplossing is uitgewerkt, voor beginners veel efficiënter is.

27 maart 2006

Vooraankondiging

De PROO en de VOR-divisie BBV (Bedrijfsopleidingen, Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie) beleggen een bijeenkomst over Beoordelingen van onderzoek op het terrein van het beroepsonderwijs.

27 maart 2006

Een tweede activiteit op de AERA 2006 is de zogeheten Holland Happening

De Vereniging voor Onderwijsresearch (VOR) organiseert in samenspraak met NWO/PROO, het APS, de SLO en het ICLON een receptie tijdens het AERA-congres dat van 7 tot en met 11 april 2006 wordt gehouden in San Francisco.

7 maart 2006

Prijs beste artikel

Aan dr. Mariëtte de Haan en prof. dr. Ed Elbers is de George Bereday Award toegekend voor het beste artikel in de Comparative Education Review 2005. Het gaat om het artikel Peer Tutoring in a Multiethnic Classroom in the Netherlands: A Multiperspective Analysis of Diversity.

13 februari 2006

PROO symposium op AERA-congres

De Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) is uitgenodigd om een symposium te organiseren op de Annual Meeting 2006 van de American Educational Research Association, 7-11 april 2006 te San Fransisco.

1 februari 2006

Wijziging NWO Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek

De NWO Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) kent vanaf begin 2006 drie nieuwe leden, te weten prof. dr. W.N.J. Groot, hoogleraar health economics aan de Universiteit Maastricht en opleidingsdirecteur van de Faculteit Gezondheidswetenschappen, mw. prof. dr. S. Waslander, hoogleraar Sociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en prof. dr. Th. Wubbels, hoogleraar Onderwijskunde aan de Universiteit Utrecht.

16 januari 2006

Portfolio docenten

Hoe kunnen de competenties van docenten die nodig zijn voor het instrueren, begeleiden en beoordelen van zelfstandig onderzoek door leerlingen met een portfolio worden beoordeeld? Een promotieonderzoek onder ervaren docenten in de tweede fase van het voortgezet onderwijs in de gammavakken, leidt onder meer tot acht criteria waarover deskundigen het eens zijn.

7 december 2005

Portfolio docenten

Om een docentportfolio binnen de universiteit geschikt te maken voor het bijhouden van de professionele ontwikkeling en carrièremogelijkheden van docenten, dient het een flexibele structuur te bevatten die voldoende houvast biedt bij het stellen van ; leerdoelen en het reflecteren op het eigen functioneren. Dit concludeert Dineke Tigelaar in haar onderzoek naar de bruikbaarheid van docentportfolio's voor zowel formatieve als summatieve doeleinden.

10 november 2005

Lezen en schrijven - Nederlands en Engels

In dit promotieonderzoek is een gedetailleerde vergelijking gemaakt tussen de leesprocessen en de schrijfprocessen in het Nederlands en in het Engels van 22 leerlingen uit de tweede klas havo/vwo die betogende teksten lezen en schrijven. Doel was de zogenoemde inhibitiehypothese te toetsen. Die houdt in dat lezers en schrijvers minder linguistic fluency hebben in de vreemde taal: ze verwerken talige elementen trager en moeizamer dan in de moedertaal.

1 november 2005

Exacte vakken

De achterblijvende belangstelling voor exacte vakken in het voortgezet onderwijs en voor bètastudierichtingen in het hoger onderwijs baart veel Europese landen, waaronder Nederland, zorgen. Er dreigen tekorten aan hoger opgeleid bètapersoneel en de ambitie om een concurrerende kenniseconomie te worden, komt in de knel.

28 september 2005

Samenwerkend onderzoekend leren

In het voortgezet onderwijs vindt er in toenemende mate een verschuiving van zogeheten expositorisch onderwijs naar zelfstandig en samenwerkend leren plaats. Onderzoekend leren met behulp van simulaties kan hierbij een belangrijke rol spelen; maar voor veel leerlingen is dit moeilijk. In de meeste simulatieomgevingen wordt dan ook ondersteuning aangeboden om het onderzoekend leerproces beter te laten verlopen.

26 september 2005

Kleutertoets

OBIS (Onderbouw Informatiesysteem) is een betrouwbaar instrument voor het toetsen van kleuters. De test - afgenomen twee maanden na de start in het basisonderwijs - is de beste voorspeller of een kind tot de groep risicoleerlingen zal gaan behoren. Zolang er geen begintoets wordt gebruikt, lijkt de sociale achtergrond een goede voorspeller van latere leerprestaties. Uit het onderzoek komt verder naar voren dat het geven van feedback over de toetsresultaten aan de leraar een gunstig effect heeft op de leerprestaties van de leerlingen.

15 september 2005

Academici en arbeidsmarkt

Wat hebben afgestudeerden van wetenschappelijk onderwijs nodig om succesvol de arbeidsmarkt te betreden? Sommigen wijzen vooral op het belang van generieke competenties als samen kunnen werken, flexibiliteit en zelfstandigheid. Anderen menen dat het juist gaat om de specifieke vak- of werkinhoudelijke kennis en vaardigheden.

14 september 2005

Zelfmanagement

Werknemers zullen steeds meer zelf verantwoordelijk zijn voor hun loopbaan. Zelfmanagement speelt daarbij een cruciale rol. Zelfmanagement is het op actieve wijze vormgeven van de eigen loopbaan, door bijvoorbeeld het initiatief te nemen voor bijscholing.; Jasper van Loo concludeert dat zelfmanagement leidt tot een grotere deelname aan scholing die gericht is op het verbeteren van iemands loopbaanperspectieven.

1 september 2005

Krachtige leeromgevingen MBO

Een krachtige leeromgeving komt pas tot stand als directie, docenten en studenten bij het veranderingsproces betrokken worden. De opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs vertonen overigens een gevarieerd patroon van kenmerken van krachtige leeromgevingen.

6 juli 2005

Van basis- naar voortgezet onderwijs

Veel brugklassers zitten boven, en in mindere mate onder, hun niveau. Dit kan in de havo/vwo brugklas wel oplopen tot ruim tien procent van de leerlingen. Met andere woorden, er is een mismatch tussen de geschatte capaciteiten (Cito-toets en advies) en vertoonde prestaties tijdens de brugklasperiode. Het gevolg is zogeheten afstroom: de leerling wordt in het tweede jaar voortgezet onderwijs op een lager niveau geplaatst. Secundaire analyse van de VOCL'93-dataset toonde aan dat variabelen op het niveau van schoolorganisatie nagenoeg geen invloed hebben op de mismatch tussen capaciteiten en prestaties van leerlingen.

11 mei 2005

Kennisgemeenschappen

Kennisgemeenschappen in het onderwijs hebben veel potentie om de kloof tussen onderzoek en praktijk te overbruggen. Vooral als de leden elkaar echt ontmoeten. Het zou goed zijn om geld te steken in het versterken van dit soort samenwerkingsverbanden.; Dat komt naar voren uit een voorstudie naar de rol van kennisgemeenschappen in het onderwijs. De onderzoekers verstaan daaronder 'een groep mensen werkzaam in hetzelfde domein, die een belang of hartstocht delen voortkomend uit dat domein, en vanuit optimalisatievraagstukken of innovatiedoelen gezamenlijke activiteiten ondernemen om dat wat zij doen te verbeteren of te veranderen'.

12 mei 2005

Verlegen kleuters

De affectieve band die kinderen met hun leraren hebben, voorspellen onder meer hun sociale competentie en de mate van aangepast gedrag. Dit geldt vooral voor kinderen die risico lopen in sociaal-emotioneel opzicht, zoals angstige teruggetrokken kinderen. Jochem Thijs onderzocht hoe leraren omgaan met verlegen kleuters.

11 mei 2005

Onderwijs gebaat bij kennisgemeenschappen

29 april 2005

MBO en leerbedrijf

De essentie van de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) in het middelbaar beroepsonderwijs is dat een leerling een vak leert in een praktijkomgeving bij een leerbedrijf. De primaire activiteit van een bedrijf is echter het produceren van goederen en diensten. Als het opleidingsbelang van een leerling conflicteert met het bedrijfsbelang kan dit ten koste gaan van de kwaliteit van de training. Wendy Smits onderzocht in welke mate de opleidingsmotieven van leerbedrijven van invloed zijn op de kwaliteit van de training.

20 april 2005

Rekenmethoden basisonderwijs

Leerlingen die zwak zijn in rekenen hebben weinig baat bij het realistische rekenonderwijs. Ze halen betere resultaten met de traditionele rekenaanpak, waarbij ze leren om rekensommen op één bepaalde manier op te lossen. Dat blijkt uit onderzoek van de Nijmeegse pedagoog Rudolf Timmermans onder leerlingen van 8 tot 11 jaar in de basisschool en het speciaal onderwijs.

16 maart 2005

ICT basisonderwijs

Met behulp van informatietechnologie kunnen leerlingen in het basisonderwijs leren reflecteren op hun leerproces. Reflectie is belangrijk, omdat leerlingen zich dan bewust worden van hun voorkennis en deze kunnen koppelen aan nieuwe ervaringen. Ook krijgen ze meer inzicht in het zelfstandig handelen in de klas. Onderzocht is hoe twee technologische toepassingen - e-mail en het web - kunnen worden ingezet voor reflectie door kinderen.

8 maart 2005

Elektronisch portfolio

Het elektronisch portfolio is een bruikbaar middel om studenten te helpen in hun zelfsturing. Daarvoor zijn dan wel passende opdrachten nodig. Opdrachten die studenten bijvoorbeeld laten nadenken over het verband tussen verplichte theoretische studieonderdelen, hun eigen leerdoelen en hun visie op hun toekomstige beroep. De onderzoekers pleiten voor eenvoudig geformuleerde opdrachten.

2 maart 2005

Leergang wis- en natuurkunde

Leerlingen in het voortgezet onderwijs ervaren wiskunde en natuurkunde meestal als strikt gescheiden disciplines. Ze zien bijvoorbeeld niet dat wiskundige middelen voor het beschrijven van verandering (differentiaalrekening) gebruikt worden bij de bewegingsleer in natuurkunde. Michiel Doorman heeft onderzocht of het mogelijk is inzicht in beide vakken èn hun samenhang te ontwikkelen met één leergang. Bovendien heeft hij gekeken welke rol computers hierbij kunnen spelen.

21 januari 2005

Decentralisatie onderwijsbeleid

Gemeenten hebben veel speelruimte voor eigen beleid op het terrein van de onderwijshuisvesting. De bestaande wettelijke regeling biedt echter geen waarborg dat gemeenten de verkregen rijksmiddelen ook inderdaad voor schoolgebouwen inzetten, zoals de praktijk laat zien.

15 december 2004

Studievoortgang middelbare scholieren

9 december 2004

Verplichte vooraanmelding voor PROO subsidieronde 2005-2006 vervalt

De PROO heeft besloten voor de subsidieronde
2005-2006 de verplichte vooraanmelding te laten vervallen.

27 januari 2004

Protestanten strengste spijbelstraffers

Protestants-christelijke middelbare scholen treden strenger op dan rooms-katholieke, reformatorische/gereformeerd vrijgemaakte of openbare scholen als het gaat om spijbelen en drugsgebruik.

Lees ook het nieuws van COOL 5-18, PRIMA, VOCL en BOPO