Wat is het NWO-thema Systeem aarde

Water bedreigt Nederland van twee kanten: vanuit zee door de stijgende zeespiegel en vanuit land door de groeiende variatie in de hoeveelheid water die door de rivieren wordt afgevoerd. Klimaatonderzoekers maken klimaatscenario's zodat beleidsmakers hun beslissingen, bijvoorbeeld op het gebied van landinrichting, kunnen funderen op reële toekomstverwachtingen. Volgens de huidige scenario's wordt bijvoorbeeld verwacht dat door het warmer wordende klimaat niet alleen de zeespiegel zal stijgen, maar ook de hoeveelheid neerslag in Nederland zal toenemen, vooral in de vorm van heftige buien.

Er is echter nog weinig bekend over de precieze rol van bewolking in klimaatsystemen. De waarnemingssystemen zijn in de afgelopen jaren echter sterk verbeterd en bieden dus kansen om het inzicht hierin te vergroten. Even weinig begrijpen we nog over de rol van aërosolen, deeltjes die veelal door menselijke activiteit in de atmosfeer terechtkomen en waarvan wordt vermoed dat zij een grote invloed hebben op ons klimaat. Nederland levert belangrijke bijdragen aan het onderzoek op dit gebied.

Via aërosolen, maar ook op tal van andere manieren drukt de mens een groot stempel op de aarde. Denk aan het gebruik van fossiele energiebronnen en het verbruik van grondstoffen en zoet water. De belangrijkste aandachtsvelden binnen het thema Systeem Aarde zijn energie, zoet water, landgebruik en beheer van kustzones, emissies en klimaat. Behalve in de vorm van klimaatscenario's, vindt onderzoek binnen dit thema toepassing in de ontwikkeling van alternatieve en duurzame energiebronnen en emissie-arme productieprocessen, in het kunnen voorspellen van aardbevingen en vulkaanuitbarstingen of in het vooraf beter kunnen evalueren van de effecten van mogelijke beleidsmaatregelen.