GaMON: Gamma-onderzoek Milieu, Omgeving, Natuur

GaMON is voortgekomen uit opeenvolgende adviezen van de RMNO en is door NWO verder uitgewerkt in samenspraak met de ministeries van OCW, LNV en VROM, die tezamen (met NWO) de financiering leveren. GaMON is vooral gericht op sociologen, psychologen, bestuurskundigen en rechtswetenschappers, zo nodig versterkt door technologen en bèta-wetenschappers.

Het te stimuleren GaMON-onderzoek gaat uit van drie maatschappij- en gedragswetenschappelijke vraagpunten, in relatie tot vijf inhoudelijke beleidsthema's. De drie vraagpunten zijn:

1. probleembesef en maatschappelijke oorzaken,
2. sociale welzijns- en gedragseffecten, en
3. stuurbaarheid van probleemsituaties.

De vijf beleidsthema's (elk met diverse 'beleidskwesties' b.v.) zijn:

1. landschap en natuur:
   • duurzame landbouw in samenhang met natuurbeheer;
   • milieuvriendelijke openluchtrecreatie;
   • meer groene natuur in stedelijke gebieden.
     
2. woon- en leefomgeving (luchtverontreiniging, geluid en externe veiligheid):
   • diagnoses inzake verschillende kwaliteiten van woon- en leefomgeving;
   • concrete mogelijkheden en wenselijkheden voor verbetering leefomgeving;
   • mogelijke samenwerking en institutionele vernieuwing i.v.m. omgevingskwaliteit.
3. integraal waterbeheer:
   • maatschappelijke beleving, waardering en (institutioneel) beheer van 'water':
   • focus op waterbesparing, oppervlaktewateren, overstroming, verdroging;
   • paradigmawisseling: 'van water keren naar water accommoderen';
4. huishoudelijke consumptie:
   • multidisciplinaire benadering van 'vermindering milieubeslag huishoudens';
   • 'technologie en gedrag': interactie, acceptatie, benutting, neveneffecten;
   • strategieën voor maatschappelijke ontwikkeling van duurzaam huishouden.
5. personenmobiliteit en verkeer:
   • duurzame vervoerstechnologie: invoering, begrip, acceptatie, gebruik, neveneffecten;
   • maatschappelijke afwegingen tussen automobiliteit en leefomgeving;
   • prijs-kwaliteitsvergelijkingen diverse vervoerswijzen door verschillende groepen;
   • maatschappelijke visies, scenarios en oordelen omtrent 'duurzaam verkeer en vervoer'.

Door het vooralsnog uitblijven van co-financiering van V&W zal dit thema in de eerste ronde slechts in afgeslankte vorm kunnen meedoen. Het thema zal met name gericht zijn op vraagstukken van 'duurzaam verkeer en vervoer' in de zin van ruimtelijk beleid, systeemveranderingen, nieuwe beleidsvisies en meeromvattende scenario's voor de langere termijn. Voor daadwerkelijk onderzoek zal slechts een bescheiden budget voorhanden zijn.

Doelstelling

Het stimuleringsprogramma GaMON is ontworpen:

1. om maatschappij- en gedragswetenschappelijk (MaGW) onderzoek te stimuleren en beter te betrekken op beleidsvraagstukken inzake landschap, leefomgeving, natuur en milieu;
2. om toegepast MaG-wetenschappelijk onderzoek beter in te bedden in het reguliere MaG-wetenschappelijk onderzoek en onderwijs aan universiteiten en verwante instellingen;
3. om vorm te geven aan een effectieve communicatie en samenwerking tussen onderzoekers en beleidsmakers inzake vraagstukken omtrent milieu, omgeving en natuur.

Voortgang

De acht toegekende programma's lopen in 2009 en 2010 tot een eind. Samenvattingen van de (voorlopige) resultaten kunt op deze website onder 'Voortgang' en 'Resultaten' vinden.