Commitments and Reciprocity
Experimental Studies on Obligation, Indignation, and Self-Consistency
Manuela Vieth
Universiteit Utrecht
Promotiedatum: 22 juni 2009
Promotor: prof. dr. W. Raub
Copromotoren: dr. J. Weesie en dr. ir. V. Buskens
ISBN: 978-90-393-50836
Eerder gedrag beïnvloedt latere beslissingen
Mensen laten zich niet alleen leiden door hun eigen opbrengsten en de opbrengsten van anderen, maar hun motieven hangen ook af van eerder gedrag van henzelf en van anderen. Deze op het proces gebaseerde motieven hebben een sterke invloed op vertrouwen, betrouwbaarheid en sanctioneren. Dat blijkt uit het onderzoek van Manuela Vieth.
Vriendelijk gedrag van anderen zorgt voor gevoelens van een verplichting om iets terug te doen. Onvriendelijk gedrag van anderen leidt tot gevoelens van verontwaardiging en een neiging tot vergelding. Bovendien zorgt consistentie ervoor dat mensen hun woord houden omdat beloften en bedreigingen op een intrinsieke manier dienen als "commitments".
Het boek van Vieth bestaat uit vier studies over de invloed van deze op het proces gebaseerde motieven op vertrouwen, betrouwbaarheid en sanctioneren en ook over effecten van op uitkomsten gebaseerde motieven. De nadruk ligt op vertrouwenssituaties en soortgelijke interacties tussen mensen die elkaar niet kennen. In sommige keuzesituaties kan betrouwbaarheid beloofd worden en in andere kunnen beloningen beloofd worden of kan er met straffen gedreigd worden.
Vieth voerde twee laboratoriumexperimenten uit waarmee de zuivere invloeden van eerder gedrag bestudeerd kunnen worden zonder dat er aannames hoeven gemaakt te worden over de preferenties van de proefpersonen ten aanzien van de opbrengsten. De resultaten tonen aan dat eerder gedrag latere beslissingen beïnvloedt en bovendien een invloed heeft op de effecten van op uitkomsten gebaseerde motieven.
Bron: Universiteit Utrecht
