Samenvatten en samenwerken helpt wiskundeleerling

15 december 2008

Leerlingen pakken wiskunde effectiever op als de stof wordt gepresenteerd in de vorm van tekst en wiskundige vergelijkingen. Het leereffect wordt nog groter als leerlingen samenwerken in tweetallen. Dit blijkt uit onderzoek van Bas Kollöffel naar de inrichting van elektronische leeromgevingen. Hij promoveert op 18 december aan de Universiteit Twente.

Leerlingen kunnen computersimulaties gebruiken bij het leren. Zo kunnen ze bijvoorbeeld de variabelen in een model veranderen om te doorgronden hoe het model eigenlijk werkt. Kollöffel onderzocht hoe de inrichting van zo'n elektronische leeromgeving invloed uitoefent op de leerprocessen en -resultaten bij het leren van combinatoriek en kansrekening. Hij richtte zich in het bijzonder op de manier waarop de stof aan de leerlingen werd gepresenteerd, bijvoorbeeld met behulp van diagrammen, wiskundige vergelijkingen of teksten. Ook keek hij naar de invloed van het zelf maken van samenvattingen en samenwerking tussen leerlingen.

Liever teksten dan boomdiagrammen

Kollöffel deed een aantal experimenten met leerlingen. In elk experiment werden drie tot vijf varianten van een lesprogramma met SimQuest-computersimulaties getest. Uit deze experimenten blijkt dat de verschillende presentatievormen, zoals boomdiagrammen, vergelijkingen en teksten, op verschillende manieren bijdragen aan het leereffect. De combinatie van teksten en vergelijkingen geeft daarbij het beste leerresultaat. Leren met boomdiagrammen vraagt een grotere mentale belasting en leidt tot minder goede leerresultaten.

Leerlingen hebben er daarnaast baat bij om zelf samenvattingen te maken. Ze hebben daarbij wel moeite om zich in getallen en symbolen uit te drukken; een schematische of tekstuele formulering gaat hen gemakkelijker af. Ook samenwerking tussen leerlingen heeft een positieve invloed op de leerresultaten. Een ander resultaat uit de experimenten is dat meisjes zichzelf onderschatten en jongens zichzelf overschatten bij het aanpakken van wiskundige problemen.

Beter leren

De resultaten van het onderzoek van Kollöffel kunnen door ontwerpers van elektronische leeromgevingen gebruikt worden om (samenwerkend) onderzoekend leren te verbeteren.
Zijn promotieonderzoek ‘Collaborative discovery learning in multimedia learning environments’ is de Twentse bijdrage aan een gezamenlijk project waarin Nederlandse en Duitse universiteiten samenwerken. De Nederlandse projecten binnen dit onderzoeksprogramma zijn gefinancierd door NWO-PROO.

..............................

Meer informatie bij: