Biomassadialoog structureert lastige discussie

2 december 2008

Het biomassadebat is de laatste tijd flink opgelaaid. Het lijkt erop dat de partijen meer tegen elkaar en over elkaar praten dan met elkaar. Van wetenschappers wordt vaak verlangd dat zij uitkomst bieden: hoort energie uit biomassa bij een duurzame toekomst of niet? Zo simpel ligt het echter niet. Onderzoekers van het Instituut voor Milieuvraagstukken van de VU en het Copernicus Instituut organiseerden een 'Biomassadialoog' om de discussie te structureren.

Doel van de dialoog was om ideeën te ontwikkelen voor duurzame biomassa-initiatieven in Nederland, met inzet van mensen met uiteenlopende meningen, afkomstig van kennisinstellingen, overheden, belangenorganisaties, energiebedrijven en (kleinere) duurzame energieondernemingen. Voorafgaand werd de diversiteit aan opvattingen rond biomassa in kaart gebracht aan de hand van 75 interviews met stakeholders. Met behulp van de zogenoemde Q-methode zijn zes perspectieven op duurzaamheid van biomassa opgesteld. Vanuit ieder perspectief is een aantal deelnemers uitgenodigd voor deelname aan de dialoog, die uit drie verschillende bijeenkomsten bestond. De perspectieven hebben de deelnemers tijdens de dialoog een verbeterd inzicht gegeven in de eigen opvattingen en in die van anderen. Belangrijk voor het verhelderen van verschillen in inzicht bleek ook het feit dat de discussies zijn gevoerd op het niveau van concrete ketens, waarbij in de meeste gevallen direct betrokkenen aanwezig waren.

Doe in elk geval iets!

De deelnemers leken, ondanks zeer uiteenlopende meningen, ook overeenkomsten te delen: ze hanteerden grotendeels dezelfde duurzaamheidscriteria, maar verschilden van mening over de beoordeling van biomassaketens aan de hand van deze criteria. De een vergeleek biomassa bijvoorbeeld met een fossiel alternatief, de ander vergeleek biomassa met een ander duurzaam alternatief of een nog niet bestaand alternatief. De dialoog heeft verder aangetoond dat er diepgaande zorg bestaat over de impact van biomassatoepassingen, maar ook dat met name opties waarbij reststromen, cascadering en bioraffinage aan de orde zijn, bevorderd moeten worden. Verder is ‘smartsizen’ het devies: pas de techniek aan de schaal en de omgeving aan. En zorg voor transparantie van de ketens. Tot slot: in plaats van een vlucht voorwaarts naar nieuwe generaties en technologieën zouden we moeten proberen de huidige toepassingen te verbeteren en negatieve impacts zoveel mogelijk weg te nemen. De dialoog onderstreept de complexiteit van het vraagstuk, maar laat ook zien dat er openingen zijn om tot gedeelde inzichten te komen, aldus Sylvia Breukers, één van de onderzoekers.

Tekening Maarten Gerritsen
Klik op de afbeelding voor een grotere versie