Exacte Berichten december 2008
EW nieuws
8 december Parallelle Werelden
Het EW-congres Parallelle Werelden wordt een congres om niet te missen. Ruim 250 wetenschappers uit het wetenschapsgebied Exacte Wetenschappen en vertegenwoordigers van overheid en bedrijfsleven ontmoeten elkaar die dag onder de noemer Exact in één richting.
Onder leiding van dagvoorzitter Frénk van der Linden verzorgt het trio Robbert Dijkgraaf, Vincent Icke en Bart Jacobs de aftrap van de dag. Robbert Dijkgraaf is sinds 2005 universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij vanaf 1992 de leerstoel mathematische fysica bezette. In 2003 ontving hij van NWO de Spinozapremie, de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland. Dijkgraaf gaat in op de twee hersenhelften van de wiskunde: kortweg de algebra en de meetkunde. Hij laat zien waarom op het snijvlak van deze twee de grootste wetenschappelijke winst valt te behalen.
Vincent Icke, hoogleraar theoretische sterrenkunde aan de Universiteit Leiden en bijzonder hoogleraar kosmologie aan de Universiteit van Amsterdam, zal ons door de natuurkundige processen van het heelal - oftewel de astrofysica - leiden. Bart Jacobs ten slotte, hoogleraar informatiebeveiliging, kwam eerder dit jaar veelvuldig in het nieuws toen zijn Digital Security groep de OV-chipkaart kraakte. Hij werpt de vraag op hoe openheid en beveiliging met elkaar samenhangen.
In het middagprogramma bieden drie andere vooraanstaande wetenschappers in de EW-disciplines, te weten Mai Gehrke, Simon Portegies Zwart en Inald Lagendijk, u een overzicht van de laatste ontwikkelingen op hun terrein. Zij verkennen de mogelijkheden om sterker te groeien in één richting en met elkaar. Aan bod komen de kansen, onzekerheden, problemen maar ook oplossingen bij interdisciplinaire samenwerking. Gedachte hierbij is dat samenwerken geen doel op zich is, maar een middel om tot nieuwe inzichten te komen. Futuroloog Ian Pearson (voormalig British Telecom) geeft tot slot zijn visie op de toekomst van technologische ontwikkelingen in de disciplines.
Bekijk voor een voorproefje het filmpje.
Aanmelden kan nog! Bekijk de website voor meer informatie.
Grootste Virtuele Telescoop voor korte golflengtes geopend
Louis Vertegaal, directeur van NWO Exacte Wetenschappen, opende woensdag 12 november 2008 officieel de Extended Submillimeter Array (eSMA) op Hawaii. Met deze geavanceerde computertechniek vormen drie telescopen, waaronder de James Clerk Maxwell Telescope, een virtuele telescoop met een diameter van 782 meter. Astronomen gebruiken de eSMA om de vorming van nieuwe sterren en planeten te onderzoeken met behulp van licht met een kortegolflengte van 0,8 millimeter (submillimeter).
lees verder
Toekomst van de wiskunde
De wiskunde leverde onlangs een masterplan op dat de gewenste ontwikkeling voor de komende jaren schetst. Het masterplan is uitgebracht op uitnodiging van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Robbert Dijkgraaf, Jan Karel Lenstra en Alexander Rinnooy Kan hebben de uitnodiging aangenomen om tot een breed gedragen plan te komen voor het wetenschappelijk wiskundeonderwijs en -onderzoek. Vervolgens heeft een werkgroep na uitgebreide consultatie de inhoud van het plan opgesteld.
Het Masterplan Toekomst Wiskunde wordt op 8 december tijdens Parallelle Werelden gepresenteerd en toegelicht.
Toekomst van de astronomie
Op 25 november presenteerden in Parijs de Europese astronomen hun roadmap met de titel 'Strategic planning for European Astronomy'. Dit document beschrijft de benodigde investeringen om de Europese astronomie de komende 20 jaar in de internationale voorhoede van het astronomische onderzoek te houden. De roadmap kwam tot stand via het ERA-Net ASTRONET: een samenwerkingsverband van NWO met de andere grote subsidie-organisaties van Europa, dat wordt ondersteund door de Europese Commissie.
De routekaart voor de astronomie wordt op 8 december tijdens Parallelle Werelden gepresenteerd en toegelicht.
Lees verder
MEERVOUD-subsidie voor astronome Inga Kamp
Met haar veelbelovende onderzoek naar het mogelijke ontstaan van planetenstelsels sleepte astronome Inga Kamp een subsidie van het NWO-programma MEERVOUD (MEER Vrouwelijke Onderzoekers als UD) in de wacht. Kamp, nu tijdelijk werkzaam als onderzoeker bij het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen, voert met de subsidie de komende vier jaar als Universitair Docent haar onderzoek uit. Het betreft een budget van ruim 200.000 euro.
Lees verder
Enlighten your research: win 20.000 euro en een lichtpad
Bedenk wat een lichtpad voor uw onderzoek kan betekenen en doe mee aan de wedstrijd Enlighten Your Research 2009. Een lichtpad is een snelle, betrouwbare en veilige verbinding tussen u en een collega elders, of een lab aan de andere kant van het land. Op 4 december is op de Universiteit Utrecht de feestelijke lancering van dynamische lichtpaden, die dankzij het GigaPort-project via SURFnet beschikbaar komen voor de wetenschap in Nederland. Bij diezelfde gelegenheid worden de mogelijkheden toegelicht en is de aftrap van de wedstrijd, georganiseerd door SURFnet en NWO. Drie voorstellen kunnen een dynamisch lichtpad en 20.000 euro winnen.
Lees meer
Actieplan bepleit oprichting centra voor systeembiologie
Een voorbereidingscommissie onder leiding van prof. dr. Douwe Breimer (Universiteit Leiden) heeft een strategisch actieplan uitgebracht voor het NWO-thema Systeembiologie, waaraan ook Exacte Wetenschappen deelneemt. De uitvoering van dit thema kan volgens de commissie beginnen met de opzet van vier tot zes multidisciplinaire centra voor systeembiologie. Systeembiologie heeft het laatste decennium een enorme vlucht genomen. Daarom is het één van de dertien actiepunten die NWO heeft vormgegeven in speciale thema's.
Lees verder
Bonussen voor thema`s
Het NWO-thema Creatieve Industrie, waarin het gebied Exacte Wetenschappen een grote rol speelt, krijgt 4 miljoen euro extra te besteden. Dit geldbedrag is een beloning voor het feit dat aanvullende externe financiering is gevonden: onder meer zullen het ministerie van OCW en de chemische industrie bijdragen aan het onderzoek binnen dit thema. De bonus werd 15 oktober toegekend door het Algemeen Bestuur van NWO. Ook het NWO-thema Dynamica van Complexe Systemen, dat EW onder zijn hoede heeft, is een bonus in het vooruitzicht gesteld als de verbinding tussen wetenschap en samenleving nader uitgewerkt wordt. Ook het thema Energie kreeg een bonus van 3,5 miljoen. EW werkt mee aan dit thema binnen het onderwerp Groene ICT.
Wiskundige Bert Zwart ontvangt Erlang-prijs
Wiskundige Bert Zwart wint als eerste persoon buiten de Verenigde Staten de Erlang-prijs. De Erlang-prijs is voor de beste onderzoeker onder de 36 jaar op het gebied van toegepaste kansrekening. Vanuit de NWO vernieuwingsimpuls kreeg hij al een Veni- en een Vidi-subsidie voor vernieuwend onderzoek toegekend.
Lees verder
Programmanieuws
Telematica Instituut wint IT Innovation Challenge
Het Telematica Instituut is de winnaar geworden van de derde IT Innovation Challenge (ITIC), die 25 november gehouden werd in Nieuwegein. De probleemstelling waar de in totaal 5 teams hun tanden in zetten, was de vraag hoe we in Nederland binnenshuis zulke verbeteringen kunnen realiseren op het gebied van ICT-, zorg- en energiediensten via breedbandinternet, dat duurzaam leven en wonen mogelijk wordt. Hoe ziet het huis van de toekomst eruit en hoe kun je in de woning deze diensten ontvangen en verzenden?
Direct na de ITIC vond op 26 en 27 november het tiende Landelijk Architectuur Congres (LAC) plaats met steun van het NWO EW-programma Jacquard. Jacquard was aanwezig met een stand, een track met lezingen, en een diner waar de 6 nieuwste Jacquard-projecten in een film werden geïntroduceerd. Ten slotte werd ook het nieuwe Jacquard-magazine gepresenteerd op het LAC.
Lees verder
I-Science for astronomy
Zeven jonge onderzoekers dienden een full proposal in naar aanleiding van de I-Science-workshop bij het Lorentz Center, van 13 tot 17 oktober. Op deze manier investeert NWO-EW nadrukkelijk in jong talent in de informatica en sterrenkunde en bevordert zij de samenwerking tussen beide.
Lees verder
Computational Life Sciences
Op de sluitingsdatum van 15 oktober 2008 zijn voor het onderzoeksprogramma Computational Life Sciences (CLS) 41 aanvragen ontvangen. Deze worden de komende periode beoordeeld door internationale referenten. In het voorjaar van 2009 zal bekend worden welke 5 voorstellen subsidie krijgen uit het CLS-programma. Op 27 november was er de CLS-dag waar alle betrokkenen bij het programma kennis konden uitwisselen en over elkaars projecten konden leren. Onder andere gaven de projectleiders van de gehonoreerde projecten uit de ronde 2007 een korte presentatie over hun project.
Lees meer
ToKeN Symposium
Hoe beïnvloedt de digitalisering het Openbaar Ministerie (OM)? Het was een van de vele gevarieerde onderwerpen die aan bod kwamen tijdens een levendige ToKeN-dag op 7 november 2008. De waarde van ICT voor het strafrecht blijkt groot, vertelde procureur-generaal Henk van Brummen. ICT heeft namelijk zowel invloed op de kerntaak - het opsporen en vervolgen van strafrechtelijke overtredingen - als op de interne processen van het OM.
De onderwerpen in het ToKeN-onderzoek sluiten dan ook goed aan bij de behoeften van de praktijk van rechtspraak en Openbaar Ministerie. Positief is ook dat de projecten op het terrein van justitie en politie resultaat beginnen op te leveren.
Het verslag van de dag vindt u binnenkort op de webiste van ToKeN.
Onderzoeksnieuws
Twee promoties analyseren opvallend gedrag websurfers
Welk gedrag vertonen bezoekers van een website? Kopen zij een specifiek product vooral op maandagen? Keren ze steeds op een bepaald moment van de dag terug? Voor ondernemers is het lucratief om dergelijke patronen te herkennen en te benutten. NWO-onderzoeker Edgar de Graaf ontdekte dat interessante patronen vaak met een tijdsaspect samenhangen. De Graaf promoveerde 29 oktober in Leiden. NWO-onderzoeker Jeroen de Knijf ontwikkelde manieren om sneller relevante patronen te vinden. Hij promoveerde 19 november in Utrecht.
Lees verder
Astronomen ontwikkelen groeicurve voor ster-embryo`s
Sterren worden geboren uit wolken van gas en stof. Kleine, willekeurige snelheidsverschillen in de oorspronkelijke wolk leiden tot de vorming van een roterende, zogeheten protoplanetaire schijf rond de jonge ster.
Lees verder
Nederland investeert in grootste telescoop ter wereld
Nederland gaat voor 18,8 miljoen euro bijdragen aan instrumenten voor de Europese Extremely Large Telescope (E-ELT). Het bedrag is toegekend aan een consortium van academische en industriële partners onder leiding van de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA). NOVA gaat meewerken aan de ontwerpstudies voor vier van de acht instrumenten op deze optische telescoop in de periode 2009-2011. Het beschikbare budget geeft de Nederlandse astronomie in 2012-2018 de mogelijkheid een leidende rol te spelen bij de bouw van één van deze instrumenten. De telescoop is naar verwachting in 2017 beschikbaar voor de eerste waarnemingen. De minister heeft op basis van het advies van de NWO en SenterNovem besloten om vijf door de commissie-Van Velzen geselecteerde Europese onderzoeksfaciliteiten via NWO te financieren.
Lees verder
