GaMON: Gamma-onderzoek milieu, omgeving, natuur
Ellen ter Huurne
Ellen ter Huurne

Uitgekiende communicatie nodig voor zelfredzaamheid burger

11 juni 2008

Met de beschikbaarheid van internet worden burgers steeds meer geacht zelf op zoek te gaan naar informatie over de veiligheidsrisico’s in hun woonomgeving. Tot nu toe bestond er echter nog weinig inzicht in de bereidheid van burgers hiertoe en de factoren die dit informatiezoekgedrag stimuleren. Uit het promotieonderzoek van communicatiewetenschapper Ellen ter Huurne blijkt dat er vele factoren zijn, waarmee communicatieprofessionals beter rekening moeten gaan houden.

Wat motiveert mensen om persoonlijk relevante risico-informatie te gaan zoeken, bijvoorbeeld op internet? En welke determinanten kunnen worden beïnvloed om het publiek te stimuleren risico-informatie te gaan zoeken? Om deze vragen te kunnen beantwoorden, ontwikkelde Ter Huurne het sociaalpsychologische model FRIS (Framework of Risk Information Seeking). De focus van FRIS ligt op de ‘actieve’ burger die op basis van zelf vergaarde informatie een oordeel vormt over risico’s of wint aan zelfredzaamheid. Uit het onderzoek blijkt dat het niet alleen de cognitieve informatiebehoefte is die mensen motiveert om risico-informatie te zoeken. Affectieve en sociale factoren spelen een minstens zo belangrijke rol. Zo blijken gevoelens van bezorgdheid of angst mensen direct te motiveren, evenals subjectieve normen. Mensen vragen zich bijvoorbeeld af: ‘Verwachten mensen in mijn omgeving dat ik op de hoogte ben van dit onderwerp? Is het in mijn sociale leven van belang dat ik iets weet over dit onderwerp?’

Landelijk bewustmaken, lokaal de details

Communicatieprofessionals kunnen het model gebruiken bij de opzet en uitvoering van een meer ontvangergeoriënteerde communicatie over risico’s. Om burgers te stimuleren zelfredzamer te worden en zelf op zoek te gaan naar risico-informatie, is een uitgebalanceerde combinatie van communicatiestrategieën noodzakelijk. Zo zou een nationale mediacampagne kunnen worden ingezet om het risicobewustzijn te vergroten en daarnaast mensen te stimuleren relevante risico-informatie te gaan zoeken. De inhoudelijke risico-informatievoorziening zal dan voornamelijk moeten plaatsvinden op het lokale of regionale niveau, waarbij direct kan worden ingespeeld op het dynamische karakter van zowel de externe veiligheidsonderwerpen als informatiebehoeftes van het publiek.

 


Het onderzoek 'Information seeking in a risky world. The theoretical and empirical development of FRIS: A framework of risk information seeking’ is uitgevoerd aan de Universiteit Twente en maakt onderdeel uit van het programma 'FRIS: a Framework of Risk Information Sufficiency. Development and social implementation of a risk communication policy for external safety issues' dat wordt gefinancierd door het NWO-programma GaMON (Gamma-onderzoek Milieu, Omgeving, Natuur). Promotor is prof. dr. E.R. Seydel en copromotor is dr. J.M. Gutteling. Nadere informatie bij drs. E.F.J. (Ellen) ter Huurne, 053 – 489 4490, e.f.j.terhuurne@utwente.nl. Promotie op 27 juni 2008.