FOCUSGEBIED CHEMIE IN RELATIE MET FYSICA EN MATERIAALKUNDE

Publiekssamenvattingen 2007-2008
TOP-subsidies

• Prof. dr. E.W. Meijer (TU/e) - Supramoleculaire polymerisatie processen
Tot voor kort dacht iedereen dat de bijzondere eigenschappen van plastics het gevolg waren van de zeer lange ketens van atomen, welke het polymeer vormen. Door recente ontwikkelingen uit ons laboratorium blijkt het ook mogelijk dit te bereiken met korte ketens welke op slimme wijze aan elkaar plakken. Deze fundamentele eigenschappen van deze zgn. supramoleculaire polymeren worden onderzocht om ze nog slimmer in te zetten als b.v. biomaterialen.

• Prof. dr. M.A. Cohen Stuart (WUR) - Modulaire eiwitpolymeren
Biotechnologen produceren m.b.v. gistcellen nuttige stoffen. Het is nu mogelijk lange polymeren te produceren uit aminozuren, eiwitbouwstenen. Men codeert de aminozuurvolgorde in DNA, en de gist maakt het gekozen polymeer op commando. Door slim eiwitfragmenten met bekende materiaaleigenschappen met elkaar te combineren ontstaan zg. modulaire eiwitpolymeren met fascinerende nieuwe eigenschappen.

ECHO-projectsubsidies

• Prof. dr. W.K. Kegel en Prof. dr. A.P. Philipse (UU) - Moleculaire oorsprong van eeuwige emulsies
Onlangs is in ons laboratorium ontdekt dat mengsels van olie en water, emulsies genoemd, onder bepaalde voorwaarden niet meer ontmengen. Tot nu toe kon ontmenging van emulsies slechts worden uitgesteld, maar niet voorkomen. Wij gaan onderzoeken welke eigenschappen van het grensvlak tussen olie en water de stabiliteit, grootte, en vorm van emulsie druppels bepalen.

• Prof. dr. S. Speller en Prof. dr. R.J.M. Nolte (RU) - Chemische reacties bekijken op nano-niveau
Om te begrijpen hoe chemische reacties precies werken is het belangrijk deze te bestuderen in het hoogst mogelijke detail. Sinds enkele jaren zijn superkrachtige microscopen beschikbaar die atomen en moleculen kunnen visualiseren, en dit onderzoek is erop gericht ze te visualiseren terwijl ze betrokken zijn in een chemische reactie.

• Prof. dr. A. van Blaaderen en Dr. A. Imhof (UU) - Kristallen van kristallen van nanokristallen
Zelforganisatie maakt het mogelijk om op steeds meer lengteschalen ordening aan te brengen in de materie. In dit onderzoek worden nieuwe materialen gemaakt, die bestaan uit regelmatige ordening van deeltjes op drie niveaus tegelijk. Behalve als nieuw principe om materialen een micro- en nanostructuur te geven, wordt gekeken naar de verwachte bijzondere optische eigenschappen ervan.

• Prof. dr. R. Broer (RuG) - Veel-elektron Energiebanden voor Aangeslagen Toestanden in Kristallen
In dit project wordt een rekenmethode ontwikkeld voor de bestudering van elektronisch aangeslagen toestanden van kristallen. Onze nieuwe aanpak combineert de voordelen van een cluster-model met die van een banden model. Hij is vooral geschikt voor kristallijne materialen waarin electron correlatie een belangrijke rol speelt.

• Prof. dr. E. Vlieg en Dr. W.J.P. van Enckevort (RU) - Een goedkoop alternatief voor de groei van eiwitkristallen in de ruimte
Kennis van de structuur van eiwitmoleculen is belangrijk om biologische processen te begrijpen en medicijnen te ontwikkelen. Hiervoor is het noodzakelijk om goede kristallen te groeien van deze eiwitten, maar dat blijkt vaak lastig. Wij stellen een nieuwe, goedkope groeimethode voor die dezelfde voordelen biedt als groei in de ruimte.

• Prof. dr. A.M. Brouwer (UvA) - Translatie-bewegingen in individuele motor moleculen
We onderzoeken de spontane of door licht geïnduceerde verplaatsing van een ringvormig molecuul dat mechanisch gebonden is aan een langwerpig, draadvormig molecuul, en dat op die draad verschillende voorkeursposities kan innemen. We gebruiken hiervoor de unieke informatie die kan worden verkregen door deze “motormoleculen” één voor één te bestuderen met fluorescentiespectroscopie.

• Dr. ir. J.E. ten Elshof (UT) - Electrische geleidbaarheid in tweedimensionale nanoplaatjes
Sommige materialen (“oxides”) kunnen met chemische methoden worden uiteengerafeld tot 2 dimensionale nanoplaatjes van slechts 1 atoomlaag dik. Dergelijke structuren gedragen zich vaak heel anders dan hun 3-dimensionale grote broers. In dit project wordt onderzocht hoe elektrische stroom oor deze nanoplaatjes heen gaat.