Analyse met CV's van onze voorouders

20 maart 2008

Op 11 april wordt een nieuwe database met levenslopen van Nederlanders, geboren tussen 1863 en 1922, gepresenteerd. Deze gegevens betreffen een eerste release van 20.000 levenslopen van het project 'Life Courses in Context'. De levenslopen zijn gebaseerd op oude bevolkingsregisters, die informatie bevatten over o.a. woonplaats, beroep, religie en gezinssituatie. Bestudering van deze gegevens levert nieuwe inzichten op over de Nederlandse bevolking in een periode van snelle industrialisering en verstedelijking.

De bevolkingsregisters waarop de database is gebaseerd, worden sinds 1850 in Nederland bijgehouden en zijn internationaal uniek. Van iedereen die in Nederland woonde zijn kerngegevens zoals verhuizingen, huwelijken en overlijden opgenomen. Het huishouden waarin iemand ter wereld kwam, maar ook de eigen gezinsvorming, is door het volgen van de persoon in de registers te reconstrueren. Ook zijn de religie en het beroep bekend, op grond waarvan de sociaal-economische positie en de ontwikkeling daarin kunnen worden bestudeerd. Niet alleen verhuizingen naar een andere gemeente, maar ook veranderingen van woonadres binnen een gemeente werden vermeld, zodat de hele mobiliteitsgeschiedenis zichtbaar kan worden gemaakt.

Volkstellingen
Het project omvat ook de digitalisering van de publicaties van de volkstellingen uit de periode 1859-1947. Dit deelproject werd uitgevoerd door DANS en werd in 2006 afgesloten. Uit deze volkstellingen wordt de context van de levenslopen ontleend. Volkstellingen werden doorgaans om de tien jaar gehouden en geven dwarsdoorsneden van de bevolking op het moment van de telling. In sommige jaren werden ook beroepen en woningen geteld. Omdat de volkstellingen in alle gemeenten van het land werden gehouden, vormen zij de perfecte achtergrond voor de levenslopen. Zo bevatten de tellingen allerlei kenmerken die niet uit de bevolkingsregisters te destilleren zijn, zoals de opleiding, de woonsituatie en meer uitvoerige gegevens over de beroepsarbeid.

Congres 'Levenslopen in Context'
Het afsluitende congres van het programma 'Levenslopen in Context' zal op vrijdag 11 april plaatsvinden op het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam.
Tijdens het congres zal een klein deel van de mogelijkheden van de nieuwe database worden gepresenteerd, zoals onderzoek naar functioneel analfabetisme, kinderloosheid en de migratie naar Indië. Prof. dr. Harry Ganzeboom, hoogleraar sociale wetenschappen aan de Vrije Universiteit en voorzitter van de stichting Historische Steekproef Nederlandse Bevolking, zal als dagvoorzitter optreden.

Inzicht in Nederland
De databank met levenslopen bouwt voort op de Historische Steekproef Nederlandse bevolking (HSN) waaraan op het IISG al sinds 1990 wordt gewerkt. Met de database wordt onderzoek gedaan in samenwerking met landelijke sociaal-wetenschappelijke en historische onderzoeksscholen, universiteiten en andere instituten. Bestudering van deze gegevens levert nieuwe inzichten over de Nederlandse bevolking in een periode van snelle industrialisering en verstedelijking, gedurende de tweede helft van de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw.

De database is gefinancierd met ruim drie miljoen euro via het NWO-groot programma 'Life Courses in Context' en een aanvullende 600.000 euro van de KNAW. Het NWO-groot programma is bedoeld voor investeringen groter dan 900.000 euro, zoals: aanschaf en opzet van dataverzamelingen, software en bibliografieën die een landelijk toegankelijke bijdrage aan de infrastructuur geven die men niet kan kopen.

..............................

Meer informatie bij: