NWO's activiteiten in 2005 in vogelvlucht

NWO heeft tot taak kwaliteit en vernieuwing van de Nederlandse wetenschap te bevorderen. Aan deze missie gaf NWO in 2005 invulling vanuit de strategie Thema´s met Talent. Tegelijkertijd was 2005 een overgangsjaar richting de strategie Wetenschap gewaardeerd!; samen met haar vele kennispartners in wetenschap en maatschappij heeft NWO zich in 2005 bezonnen op haar rol, haar mogelijkheden en haar ambities voor de periode 2007-2010.

De NWO-missie ligt vast in de NWO-wet; de strategie van waaruit NWO in 2005 opereerde, is neergelegd in de strategienota Thema’s met Talent. Uit deze nota zijn de speerpunten:

  • thema’s
  • talent 
  • internationalisering 
  • infrastructuur 
  • communicatie en kennisoverdracht

waarover NWO in haar formele Jaarverslag 2005 rapporteert. Het Jaarverslag geeft – in het bijzonder aan de hand van prestatie-indicatoren en financiële cijfers – een beeld van de voortgang en resultaten van het NWO-beleid.

In het kort:

Talent
NWO investeert in het intellectueel kapitaal van jong wetenschappelijk talent, om zo in de toekomst de wetenschappelijke koppositie van Nederland te kunnen waarborgen. Daarvoor heeft NWO onder andere de volgende instrumenten:

  • NWO/Spinozapremie
  • Vernieuwingsimpuls 
  • Talent-programma (in 2005 opgevolgd door Rubicon) 
  • Casimir-programma 
  • Aspasia-programma 
  • Mozaïek-programma 
  • Een aantal gebiedsspecifieke instrumenten waaronder MEERVOUD en FOm/v

Het talentbeleid waarin de Vernieuwingsimpuls een cruciale rol speelde, werpt duidelijk zijn vruchten af. Jonge onderzoekers blijken met behulp van de Vernieuwingsimpuls een belangrijke push te kunnen geven aan hun carrière; veel laureaten werden de afgelopen jaren bevorderd en kregen vaste aanstellingen.

Thema’s
NWO biedt steeds complexer wordende vraagstukken in de maatschappij het hoofd door multidisciplinair onderzoek te entameren. Negen thema’s vatten die oplossingsrichting samen: Bestuur in beweging, Cognitie en gedrag, Cultureel erfgoed, Digitalisering en informatisering, Ethische en maatschappelijke aspecten van onderzoek en innovatie, Fundamenten van levensprocessen, Nanowetenschappen, Opkomende technologieën en Systeem aarde.

Binnen de thema´s werd de afgelopen jaren een rijk geschakeerd portfolio aan programma´s ontwikkeld. In 2005 omvatten de thema´s in totaal 93 programma´s en werd ruim 76 miljoen euro geïnvesteerd.

Internationalisering
Internationale samenwerking en competitie dragen in de visie van NWO in hoge mate bij aan kwaliteit en vernieuwing in het Nederlandse onderzoek. De vraagstukken waar we in Nederland voor staan, zijn vaak ook wereldwijd een issue. NWO is daarom actief betrokken bij internationale ontwikkelingen, o.a. via

  • deelname aan ERA-net’s, Technology Platforms en EUROCORES
  • deelname aan EuroHORC’s en EURYI
  • samenwerking met landen buiten Europese, onder andere via WOTRO; 
  • een aantal eigen subsidie-instrumenten ter ondersteuning van internationale uitwisseling.

Via deze aanpak werkt NWO samen met een groot aantal onderzoeksorganisaties elders in met name Europa, om zo de focus en massa te creëren die nodig is om de concurrentie met de Verenigde Staten en de emerging economies aan te kunnen.

Infrastructuur
Een adequate infrastructuur zorgt in belangrijke mate voor een uitdagende en prikkelende onderzoeksomgeving. NWO draagt nationaal en internationaal op verschillende manieren bij aan versterking van de onderzoeksinfrastructuur. Dat doet zij door o.a.

  • de investeringsprogramma´s NWO-Groot en NWO-Middelgroot
  • financieren van gebruikstijd bij nationale en internationale onderzoeksfaciliteiten (rekentijd, meettijd, vaartijd)
  • coördinatie en financiering van de nationale high-end computerinfrastructuur via NCF
  • investeringen in infrastructuur via de NWO-instituten

NWO heeft in 2005 de NWO-instituten ASTRON, CWI, ING, NIOZ, NSCR en SRON aan een externe evaluatie onderworpen; zij ontvingen alle het predicaat “zeer goed” tot “excellent”. Verder kreeg het investeringsbeleid van NWO in 2005 een fantastische nieuwe loot aan de stam, met het door het Innovatieplatform geïnitieerde Nationaal programma voor investeringen in grootschalige researchfaciliteiten (ook wel bekend als het BIG-programma). Dankzij dergelijke investeringen kan Nederland haar positie als aantrekkelijk wetenschapsland verder versterken.

Communicatie en kennisoverdracht
NWO hecht grote waarde aan een zelfbewuste en transparante verantwoording, goede communicatie met de achterban, een inzichtelijk subsidieaanbod en up-to-date overzicht van resultaten van NWO-gefinancierd onderzoek. Dat doet zij o.a. via:

  • beleidscommunicatie en Public Affairs
  • subsidiecommunicatie
  • stimulering en facilitering van wetenschappelijk discours
  • kennistransfer en wetenschapscommunicatie met pers en publiek

Het jaar 2005 stond voor een belangrijk deel in het teken van strategieontwikkelingsproces. Door een serie van gesprekken, bijeenkomsten, interviews en enquêtes verzamelde NWO ideeën en suggesties van haar kennispartners voor de nieuwe koers van NWO in de strategieperiode 2007-2010. Deze uitwisseling met haar vele partners was voor NWO onmisbaar bij de totstandkoming van Wetenschap gewaardeerd!. Verder trokken de activiteiten die NWO ontplooide op het terrein van wetenschapscommunicatie veel belangstellenden, en met ruim 1900 berichten in de media over NWO en NWO-gefinancierd onderzoek was de wetenschap via NWO nadrukkelijk zichtbaar in de Nederlandse samenleving.

Efficiëntie en transparantie
NWO stelt zich ten doel haar werk voor wetenschap en maatschappij zo effectief, efficiënt en transparant mogelijk uit te voeren. Dat betekent dat NWO voortdurend aandacht besteed aan verbetering van opzet en uitvoering van de selectieprocedures. In 2005 kreeg dat onder andere vorm door aanscherping van de Code Belangenverstrengeling en digitalisering van het proces rondom het opvragen van referentenoordelen.

Investeringen en opbrengsten
Tot slot: wat investeerde NWO in 2005 in onderzoek en wat leverde die investeringen dankzij het vele werk van de door NWO gefinancierde onderzoekers op? NWO investeerde in 2005 512 miljoen euro in de wetenschap. De ruim 5.000 onderzoekers die daarmee in de gelegenheid werden gesteld hun creatieve, wetenschappelijke werk te doen deden daarvan verslag in bijna 16.000 artikelen, proefschriften, octrooien, presentaties, boeken en andere publicaties.