Selective effects of the use of educational software

(project 495-43-035)

Onderwerp

Vanuit het perspectief dat technologie vaak impliciet gericht is op een bepaald soort gebruikers (scripts), wordt naar de mogelijkheden en risico’s van ICT-gebruik in het onderwijsleerproces gekeken. Om wat voor soort scripts gaat het in het voorgezet onderwijs en wat is de invloed daarvan op leerlingen met een verschillende sociale achtergrond?

Wetenschappelijk belang

Het onderzoek draagt een empirische basis aan voor het theoretisch begrip van ‘scripts’ binnen de sociologie van de technologie. Daarnaast draagt het ook bij aan een verdere theoretische uitwerking daarvan doordat de theorie wordt toegepast in de in dit kader nog weinig onderzochte onderwijssector. Ook worden verbinden gelegd met de ‘curriculum theorie’ en de 'educatiepsychologie’.

Maatschappelijk belang

Het onderzoek biedt inzicht in de mogelijke selectiviteit van het gebruik van ICT als leermiddel voor leerlingen met een verschillende achtergrond. Tevens geeft het inzicht in de voorwaarden voor toegankelijkheid. De resultaten kunnen door ontwerpers van ICT-onderwijsleermiddelen en beleidsmakers worden gebruikt. Daarmee kunnen optredende, doch ongewenste verschillen tussen leerlingen worden tegengegaan.

Methodiek

Het onderzoek bestaat uit vier onderdelen. Ten eerste wordt onderzocht op welke wijze een ‘ideaal’ script tegemoet komt aan de diversiteit van groepen leerlingen. Hiervoor wordt een analyse uitgevoerd van beleidsdocumenten, commissie-adviezen en leerplannen. Ten tweede worden twee veelgebruikte educatieve softwareprogramma’s geanalyseerd. Ten derde wordt in tien onderzoeken bij scholen onderzocht in hoeverre de in de tweede stap gevonden scripts overeenkomen met die van de belevingswereld van leerlingen. Deze percepties worden verbonden met de verschillen in achtergrond van die leerlingen. Een vierde stap, tenslotte, richt zich door middel van enige representatieve schoolcase-studies op de processen waarmee scripts de houding en leerresultaten van leerlingen beïnvloeden. 

Onderzoekers

• Prof. Dr. G. ten Dam (Universiteit van Amsterdam)
• Dr. M. Volman (Universiteit van Amsterdam)
• Drs. I.M.C.C. Heemskerk (Universiteit van Amsterdam)

Resultaten

Heemskerk, I., Brink, A., Volman, M., & Dam, G. ten (2005). Inclusiveness and ICT in education: a focus on gender, ethnicity and social class. Journal of Computer Assisted Learning. 21 (1), 1-16.