Nederland, land en water
Deze foto is, in feite, gemaakt op één van de waterrijkste plekjes van Nederland. De bedoelde waterrijkdom stroomt niet in de tocht of afwaterings-poldersloten en zit evenmin besloten in de typische wolkenlucht. Het opvallendste wateraspect aan deze plek is... dat het er nauwelijks is.
Deze foto is namelijk genomen van het laagste punt in Nederland, in de zuidplaspolder bij Nieuwerkerk aan den IJssel. Die plek, niet ver van de horizon, nog vóór de spoordijk, bevindt zich op 6,74 meter beneden NAP, zeg maar gemiddeld zeeniveau. Zonder menselijk ingrijpen zou het water op de plek waar deze foto genomen is tot aan de verlichting boven aan de lantaarnpaal staan.
Dat de Nederlandse waterbouwkundige vermogens met recht over de gehele wereld tot de verbeelding spreken, moge blijken uit deze sluis, 'snelle sluis' geheten. Met de aanleg van dit bouwwerk in 1829, dat het water vanuit de polderringvaart uitslaat op de Hollandse IJssel, begon de droogmaking van de zuidplaspolder.
Hierbij dient wel de kanttekening geplaatst te worden dat het eeuwenoude waterbeheersstelsel van waterschappen, hoogheemraadschappen en zuiveringsschappen, essentieel is (geweest) voor de staat van het waterbeheer binnen Nederland. Dit stelsel heeft er voor zorg gedragen dat het algemeen en lange termijn belang, veiligheid en 'droge voeten' altijd prevaleerde boven korte-termijn-voordelen, zoals bezuinigen op onderhoud.
Ook in de polder zelf treffen we op goed-berekende plaatsen gemaaltjes aan, die het water trapsgewijs afvoeren tot het, bijvoorbeeld door dit gemaal dat een opvolger is van de snelle sluis, wordt uitgeslagen naar de Hollandse IJssel, een getijdenrivier waarvan het pijl gemiddeld op 4 meter bóven zeeniveau (N.A.P.) ligt. Rivier, ringvaart, boventocht, middentocht, ondertocht... in het Nederlandse polderlandschap is het niet zo moeilijk om op 1 foto meerdere waterstanden vast te leggen die, meters ván elkaar, wel meters úit elkaar liggen.
In de ringvaart bij dit gemaal van de Zuidplaspolder, te zien op de voorgrond, zal het water van ruim 6 meter beneden N.A.P., door kleinere en grotere gemalen via onder-, midden en boventochten zijn uitgeslagen naar de ringvaart met een waterpijl zo rond NAP. De Hollandse IJssel op de achtergrond, is een getijdenrivier en het water staat ter hoogte van Nieuwerkerk aan den IJssel gemiddeld zo'n 4 meter bóven NAP. Vandaar dat de wegen van de ringvaart naar de rivierdijk tamelijk stijl omhoog lopen.
Bezoekers van buiten Nederland maakt het nog wel eens nerveus, het idee meters onder de zeespiegel te wonen, werken en recreëren. Maar de Nederlander, gewend aan het feit dat ruim driekwart van het bruto nationaal product ónder de waterspiegel verdiend wordt, denkt er eigenlijk enkel aan wanneer het spookt op zee of de rivierendijken door de versnelde afvoer van water bovenstrooms onder grote druk staan.
