NWO Nieuwsbrief

Nummer 16, november 2011

Nieuws Aard- en Levenswetenschappen

Nieuw thema Agro, food en tuinbouw
NWO voegt voor de komende strategieperiode een nieuw thema toe: Agro, food en tuinbouw. Thematrekker zal het gebied ALW worden. ALW drong op dit nieuwe thema aan om optimaal te kunnen inspelen op de topsector Agrofood en de topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen. Agro, food & tuinbouw focust op drie speerpunten: duurzame en veilige productie ('meer met minder'), gezonde voeding, voedselzekerheid in mondiaal perspectief. Kas

OCW investeert 2,5 mln in onderzoek Noordpool
Ondanks de economische tegenwind investeert het Ministerie van OCW € 2,5 miljoen specifiek voor het Arctische deel van het Nederlands Polair Programma. Met de eigen NWO bijdrage daaraan toegevoegd, komt er voor de periode 2011-2015 een bedrag van
€ 3,75 miljoen beschikbaar. Dit budget zal specifiek gaan naar wetenschappelijke activiteiten op Groenland en Spitsbergen.

Voortgang topsectorenbeleid
In september presenteerde het kabinet de bedrijfslevenbrief: NWO en KNAW moeten in 2012 samen € 90 miljoen gaan inzetten voor wetenschappelijk onderzoek binnen de topsectoren, een bedrag oplopend tot € 350 miljoen in 2015. De Tweede Kamer heeft inmiddels een motie aangenomen waarin wordt gevraagd de autonomie van NWO te respecteren. Minister Verhagen heeft hierop positief gereageerd. De volgende stap in het topsectorenbeleid is de afsluiting van de innovatiecontracten, op dit moment voorzien voor eind 2011.

Bestuurslid Rinus Wortel ontvangt prijs
Prof.dr. Rinus Wortel heeft de Van Waterschoot van der Gracht penning 2011 ontvangen. Hij krijgt deze onderscheiding voor zijn uitzonderlijke verdiensten voor de Nederlandse aardwetenschappen. ALW-bestuurslid Wortel is hoogleraar geofysica en tectonofysica in Utrecht.

BWM cahier Baby aan boord. Van conceptie tot eerste verjaardag
Dit cahier Baby aan boord gaat over de zorg voor een goede zwangerschap en bevalling en over wat daar allemaal bij komt kijken. Het eerste levensjaar van de baby is cruciaal voor de verdere ontwikkeling van het kind tot een volwassene. Daarom is het belangrijk dat ouders en zorgverleners proberen de baby de best mogelijke start in het leven te geven. Prinses Máxima schreef het voorwoord van dit cahier van de stichting BioWetenschappen en Maatschappij. Cover Baby aan boord

IODP op zoek naar nieuwe structuur
Na het vertrek van de VS uit het Integrated Ocean Drilling Program (IODP) wordt gezocht naar een nieuwe vorm van samenwerking voor dit mondiaal programma. Een losser verband van zelfstandige consortia gaat waarschijnlijk het oude model vervangen. ECORD, de Europese tak van IODP, voert hierover gesprekken met de VS en met Japan. NWO betaalt de Nederlandse deelname aan dit prestigieuze onderzoeksprogramma. In het voorjaar van 2013 beslist het Gebiedsbestuur over voortzetting van de deelname aan een nieuw programma.

Oproep tot voorstellen Vening Meinesz prijs
Het Gebiedsbestuur van ALW zoekt kandidaten voor de Vening Meinesz prijs. NWO Aard-en Levenswetenschappen geeft deze prijs aan de meest veelbelovende, pas gepromoveerde aardwetenschapper. De prijs wordt uitgereikt tijdens het 11e Nederlands Aardwetenschappelijk Congres (NAC11) op 29 en 30 maart 2012.

Bestuur

Dr.ir. Sjoukje Heimovaara (Royal Van Zanten) en prof.dr.ir. Huib de Vriend (Deltares / TU Delft) zijn toegetreden tot het Gebiedsbestuur.

Subsidietoekenningen:

Zes TOP subsidies werden verstrekt, een investering van € 4,5 miljoen in één keer;
In het Open Programma waren er 12 toekenningen;
22 voorstellen in het Veni programma zijn goedgekeurd;
12 voorstellen in het programma Biodiversiteit Werkt zijn goedgekeurd;
Het GB heeft de Nederlandse delen goedgekeurd van vier samenwerkingsprojecten binnen de transnationale waddencall van het programma Zee- en Kust Onderzoek.

Programmanieuws
Meerwaarde ronde in 2012 Het GB heeft besloten dat er in 2012 nog een vervolgronde van het programma Meerwaarde zal komen. Dit programma is eerder al in 2011 uitgevoerd. Meerwaarde breidt al toegekende onderzoeken financieel uit met een op kennisbenutting gerichte activiteit.
Gebruikersondersteuning Ruimteonderzoek gaat door Het Ministerie van OCW heeft besloten de financiering van het programma Gebruikersondersteuning Ruimteonderzoek voort te zetten. Van 2012 tot en met 2016 is er jaarlijks bijna 2 miljoen beschikbaar voor de thema's aardobservatie en planeet onderzoek. Bij het Netherlands Space Office, dat het programma voor ALW uitvoert, volgt dr. Radboud Koop dr. Rolf de Groot op als aanspreekpunt van het programma.
Procedure Vernieuwingsimpuls verandert De aanvraagprocedure van de Vernieuwingsimpuls (veni en vidi) is met drie maanden ingekort. De domeinbeoordelingen voor veni en vidi verdwijnen met ingang van 2012. Voor vici komt er een NWO- brede beoordeling. Verder gaat in de Vernieuwingsimpuls het criterium 'Kennisbenutting' altijd voor 20 procent meetellen bij de beoordeling.
Rubicon gaat door in 2012 Het Algemeen Bestuur van NWO heeft besloten om het succesvolle Rubicon programma in ieder geval in 2012 voort te zetten. Er zullen dan 3 subsidierondes gehouden worden, waarbij de voorwaarden gewijzigd zijn vergeleken met eerdere jaren. Het Rubicon programma werd tot 2011 uitgevoerd met geld van OCW.
Eindpublicatie LOICZ programma Het programma Land Ocean Interactions in the Coastal Zone (LOICZ) was de Nederlandse bijdrage aan het mondiale LOICZ programma, dat de interactie tussen land en zee onderzoekt. De Nederlandse projecten werden gebundeld in een special issue, met interviews met vijf hoofdonderzoekers. LOICZ liep van 2002 tot 2010 en werd mede-gefinancierd door het Ministerie van Landbouw, nu EL&I. Het bevat ook een overzicht van de VLANEZO-projecten (VLAams NEderlandse samenwerking in kustgebonden ZeeOnderzoek), een parallel lopend programma gefinancierd door het ministerie van OCW en het Vlaamse ministerie voor Economie, Wetenschap en Innovatie.
Evaluatie Zee- en Kust Onderzoek (ZKO) Het ZKO-programma is onderworpen aan een midterm evaluatie. De evaluatiecommissie heeft de oorspronkelijke doelstellingen van het programma vergeleken met de behaalde resultaten, en op grond van deze analyse conclusies, aanbevelingen en suggesties voor verbeteringen gepresenteerd. Daarnaast worden in het evaluatierapport ook aanbevelingen voor de toekomst van het zee- en kustonderzoek na afloop van ZKO gedaan. Het gebiedsbestuur van ALW zal de aanbevelingen verder bespreken met de ZKO Programmaraad.
Kalender 30 november symposium Waardering van dierenwelzijn 1 december Rubicon 7 december Gebruikersondersteuning Ruimteonderzoek 14 december National Polar Symposium 2011 5 januari 2012 Veni 13 februari 2012 symposium System Biology and Bioenergetics 16 maart 2012 Jubileumsymposium KNGMG 29 maart 2012 - 30 maart 2012 NAC 11 2 april 2012 - 7 april 2012 Symposium koudwaterkoralen Meer kalenderberichten.

Persberichten
Flexibele software koppelt biobanken aan elkaar - Rubicon – Nederland kent zo'n 150 biobanken: digitale bibliotheken met een gigantische hoeveelheid aan informatie over planten, dieren en mensen. Dr. Morris Swertz ontwikkelde een softwaresysteem dat uiteenlopende bronnen aan elkaar koppelt. Het systeem MOLGENIS maakt combinaties mogelijk die voorheen onmogelijk waren.
Plantenetende vis eet toch graag vlees - Veni – De graskarper, een strikte vegetariër zo werd gedacht, blijkt bij voorkeur vlokreeftjes te eten. Tijdens haar onderzoek naar de voedselkeuze van vissen stuitte dr. Liesbeth Bakker op deze ontdekking. Het zet bestaande denkbeelden over de relatie tussen plant en dier op zijn kop. Plantenetende vissen blijken daarnaast niet alle onderwaterplanten even graag te eten. Dit betekent dat zij met hun graasgedrag een belangrijke invloed hebben op de onderwatervegetatie.
Nieuwe techniek ontrafelt transport in levende hersencellen - Veni – Dankzij een nieuwe techniek kan de werking van motoreiwitten in levende hersencellen worden bestudeerd. Dat kon tot nu toe alleen onder kunstmatige omstandigheden buiten de cel. Motoreiwitten brengen bouwstenen van de ene naar de andere plek in een cel. Dr. Lukas Kapitein wist in beeld te brengen hoe motoreiwitten in hersencellen hun weg vinden.

Celorganisatie beter begrepen - Veni, Investeringen Middelgroot - Onderzoek heeft aangetoond hoe microtubuli onderling verbonden worden in grotere netwerken. Net als de stokken van een tent geven aaneengekoppelde microtubuli vorm aan cellen. Door microtubuli langs elkaar te schuiven, zetten cellen zelf netwerken in elkaar en geven ze krachten door die tijdens celdeling chromosomen in beweging zetten. Het team ontrafelde een mechanisme dat het schuiven van twee microtubuli stopt voordat ze van elkaar afvallen.
Klimaatverandering lijkt ongunstig voor giftige blauwalgen - Programma Water - De aarde warmt op door stijgende kooldioxide-concentraties in de atmosfeer. Onderzoekers hebben ontdekt dat deze toename in kooldioxide de overlast kan verminderen van de giftige blauwalg. Die bacterie komt 's zomers veel voor in Nederlands zwemwater. Bij hogere temperaturen groeit blauwalg beter, maar door stijgende kooldioxide-concentraties verdringt de niet-giftige variant van blauwalg zijn schadelijke broertje.
Oeroude economische onderhandelingen ontrafeld - Vidi, Meervoud - Onder de grond zijn planten en schimmels op elkaar aangewezen. Ze ruilen onderling voedingsstoffen, maar hoe wordt voorkomen dat ze misbruik van elkaars goedheid maken? In een Science-publicatie beschrijft Toby Kiers het mechanisme dat de partners dwingt eerlijk handel te drijven, ook wanneer het voedselaanbod verandert.
Foutloze geslachtscellen dankzij moleculair beschermingssysteem - Rubicon, Veni - Een moleculair beschermingssysteem zorgt dat chromosomen onbeschadigd verdeeld worden over geslachtscellen. Fouten tijdens de verdeling kunnen geboorteafwijkingen veroorzaken, zoals het syndroom van Down. Dr. Gerben Vader toont in Nature aan dat twee samenwerkende eiwitten fouten kunnen voorkomen.

Contact

Inhoudsopgave

Handige links: