Privacy in de Gouden Eeuw

DWDD Pop-Up Museum toont de verloren kunst van briefbeveiliging

4 mei 2016

Tegenwoordig maken we ons zorgen dat de overheid en Google onze e-mails kunnen lezen. Maar de zorg om onze privacy is niet nieuw: ook in de Gouden Eeuw waren mensen bang dat hun persoonlijke gedachten op straat kwamen te liggen. Briefverkeer was de manier waarop men toen contact hield over lange afstanden, maar hoe voorkwam je nu dat iemand onderweg stiekem je brief opende? Het antwoord was 'letterlocking': het vouwen en verzegelen van een brief op zo’n manier dat de inhoud beveiligd was tegen spionage. Wie de brief toch opende, vernietigde namelijk het lakzegel en de ingebouwde papieren beveiliging.

De kist met 2600 nooit bezorgde brieven uit de Gouden Eeuw. Een internationaal team onderzoekt onder meer de vouwwijze. (©Signed, Sealed & Undelivered Team, 2015. Met permissie van het Museum voor Communicatie, Den Haag)De kist met 2600 nooit bezorgde brieven uit de Gouden Eeuw. Een internationaal team onderzoekt onder meer de vouwwijze. (©Signed, Sealed & Undelivered Team, 2015. Met permissie van het Museum voor Communicatie, Den Haag)

In het project Signed, Sealed, & Undelivered doet een internationaal team van wetenschappers onderzoek naar privacy en communicatie in de zeventiende eeuw. Ze maken daarbij gebruik van een unieke collectie uit het Museum voor Communicatie in Den Haag: een kist met 2600 nooit bezorgde brieven uit de Gouden Eeuw. Omdat de brieven opgevouwen zijn bewaard, kan de vouwwijze in detail worden bestudeerd. Zo’n 600 brieven zijn zelfs nog altijd verzegeld en zullen dat ook blijven. Dankzij geavanceerde scantechnologie lezen onderzoekers de brieven namelijk zonder de zegels te verbreken. In deze unieke tentoonstelling zijn enkele van deze brieven te bewonderen. Tevens worden video's vertoond waarop de brieven worden gevouwen en verzegeld zoals dat in de zeventiende eeuw gebeurde.

Met behulp van geavanceerde scantechnieken zullen ongeopende brieven gelezen kunnen worden zodat ze in gevouwen toestand bewaard kunnen blijven ( ©Signed, Sealed & Undelivered Team, 2015. Met permissie van het Museum voor Communicatie, Den Haag)Met behulp van geavanceerde scantechnieken zullen ongeopende brieven gelezen kunnen worden zodat ze in gevouwen toestand bewaard kunnen blijven ( ©Signed, Sealed & Undelivered Team, 2015. Met permissie van het Museum voor Communicatie, Den Haag)

Het internationale onderzoeksteam bestaat uit dr. Nadine Akkerman (Universiteit Leiden), dr. David van der Linden (Rijksuniversiteit Groningen), dr. Rebekah Ahrendt (Yale University), dr. Daniel Starza Smith (Lincoln College, Oxford), conservator Jana Dambrogio (MIT Libraries) en Koos Havelaar (Museum voor Communicatie, Den Haag). Het project wordt gefinancierd door een Alfa Meerwaarde-beurs van NWO Geesteswetenschappen.

Meer informatie over het project Signed, Sealed, & Undelivered is te vinden op de projectwebsite www.brienne.org en in het nieuwsbericht op NWO.nl.

DWDD Pop-Up Museum


logo DWDD Pop-Up Museum

Waar en wanneer

Het Pop-Up Museum is te bezoeken tot en met 22 mei 2016. Het bevindt zich in het Allard Pierson Museum en is tijdens deze periode elke dag geopend van 10.00 - 17.00 uur.

Adres: Oude Turfmarkt 127, Amsterdam


Bron: NWO