NWO's activiteiten in 2010 in vogelvlucht

Politieke ontwikkelingen in 2010, positie van NWO

In juni 2010 presenteerde NWO de nieuwe strategie voor 2011-2014 Groeien met kennis. Daarin zet NWO haar visie uiteen op haar rol en taken in het Nederlandse onderzoeks- en innovatiesysteem.

Enkele maanden later besloot het kabinet-Rutte het innovatiebeleid te richten op negen topsectoren. In die topsectoren heeft Nederland in internationaal verband een sterke positie in bedrijvigheid en kennisontwikkeling. Die ingeslagen koers heeft directe effecten op positie en strategie van NWO. Zo is het ministerie van EL&I (naast OCW) medeverantwoordelijk gemaakt voor NWO (en de KNAW). EL&I geeft derhalve ook via NWO mede richting aan het innovatiebeleid van Nederland.

Consequenties voor de nieuwe NWO-strategie zullen pas in 2011 helder worden. Ondertussen heeft NWO al in 2010 besloten om op basis van Groeien met kennis een actieve bijdrage te leveren aan de topsectoren. NWO heeft hiertoe al concrete stappen gezet, zoals het NWO-breed implementeren van speciale instrumenten voor kennisbenutting.

Concrete resultaten en strategische ontwikkelingen

In 2010 investeerde NWO 741 miljoen euro in nieuw onderzoek aan universiteiten en nationale onderzoeksinstituten. Daarbij waren bijna 100 partners betrokken – bij de overheid, in het bedrijfsleven en in het maatschappelijke veld. Het door NWO gefinancierde onderzoek resulteerde in 9.657 wetenschappelijke artikelen, 42 octrooien en 540 professionele publicaties.

In 2010 initieerde NWO of droeg NWO actief bij aan

  • landelijke discussie over open access met als doel open toegang tot de nieuwste wetenschappelijke, publiek gefinancierde publicaties
  • de reorganisatie van de Nederlandse ICT-infrastructuur voor wetenschappelijk onderzoek, samen met SURF
  • de evaluatie van de bestaande toponderzoeksscholen, samen met KNAW
  • opstelling van een visie op het Europese onderzoeksprogramma (KP8), samen met KNAW en VSNU
  • de oprichting van een nieuwe Europese onderzoeksorganisatie, Science Europe, terwijl NWO-voorzitter Jos Engelen tot vicevoorzitter van EUROHORCs werd verkozen

Laatste jaar Wetenschap gewaardeerd!

2010 was het laatste jaar van Wetenschap gewaardeerd! 2007-2010. Daarin waren NWO’s activiteiten geconcentreerd in 3 zogeheten actielijnen: Ruimte voor onderzoekers, Bundeling van krachten en Wetenschap voor de samenleving.

Wat leverden die actielijnen op in 2010?

Actielijn 1 – Ruimte voor onderzoekers
Ruimte voor onderzoekers is bedoeld voor de aanwas en het behoud van jong talent en voor het stimuleren van excellent, grensverleggend onderzoek. In 2010 behandelde NWO in deze actielijn 3.926 subsidieaanvragen, waarvan er 881 zijn gehonoreerd. De belangrijkste subsidies op een rij:

  • Vernieuwingsimpuls (www.nwo.nl/vi) stimulering voor
    − jonge onderzoekers: Veni (984 aanvragen, 161 honoreringen),
    − ervaren onderzoekers: Vidi (555 aanvragen, 88 honoreringen) en
    − vergevorderde onderzoekers: Vici (215 vooraanmeldingen, 104 aanvragen en 32 honoreringen)
  • NWO-Spinozapremie (www.nwo.nl/spinoza) voor de beste Nederlandse onderzoekers (4 premies, totaal 10 miljoen euro)
  • Rubicon (www.nwo.nl/rubicon) buitenlandervaring voor jonge onderzoekers (464 aanvragen, 95 toekenningen)
  • Extra impulsen voor vrouwen via Aspasia, Meervoud en FOm/v (www.nwo.nl/vrouwen) − Mozaïek (www.nwo.nl/mozaiek) promotiebeurzen voor allochtone afgestudeerden (44 aanvragen, 21 toekenningen)
  • Vrije competitie (www.nwo.nl/vrijecompetitie) voor voorstellen zonder randvoorwaarden (1.468 aanvragen, 319 toekenningen)
  • Investeringen NWO-groot en Investeringen NWO-middelgroot (www.nwo.nl/investeringen) voor apparatuur en databases (71 aanvragen, 34 toekenningen)

Met onderstaande programma’s biedt NWO extra mogelijkheden voor specifieke wetenschapsdisciplines en/of doelgroepen:

Actielijn 2 – Bundeling van krachten
Bundeling van krachten is bedoeld voor een geconcentreerde inzet van mensen en middelen. De nadruk ligt op thematisch onderzoek, grote infrastructuur en internationale samenwerking.

In 2010 behandelde NWO in deze actielijn 500 subsidieaanvragen, waarvan er 296 zijn gehonoreerd.

Enkele hoogtepunten uit deze actielijn zijn:

NWO neemt deel aan 85 samenwerkingsverbanden en internationale onderzoeksprogramma’s (2 Artikel 815/169-instrumenten, 1 European Technology Platform, 20 ERA-netten, 18 EUROCORES en 44 Research Networking Programmes)

Actielijn 3 – Wetenschap voor de samenleving
Onder de noemer Wetenschap voor de samenleving brengt NWO kennisvragers en wetenschappers bij elkaar. Doel is een betere afstemming tussen maatschappelijke opgaven en grensverleggend wetenschappelijk onderzoek. NWO doet dat via regieorganen, via communicatie/kennisoverdracht, via maatschappijgeïnspireerd programmeren, én in toenemende mate via Publiekprivate Samenwerkingsverbanden (PPS) (zie ook binnenkort de special over PPS van het NWO-blad Hypothese)

Een kleine greep uit de PPS in 2010:

  • In Nationaal programma zee- en kustonderzoek (ZKO) werkt NWO samen met de NAM (Nederlandse Aardolie Maatschappij) en twee koepelorganisaties van bedrijven in de offshore sector, NOGEPA (Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie) en de IRO (Association of Dutch Suppliers in the Oil and Gas Industry)
  • In Maatschappelijk verantwoord innoveren is een project gestart gericht op de vroege diagnostiek van Alzheimer samen met het Leiden Alzheimer Research Nederland (LeARN), het Centre for Translational Molecular Medicine (CTMM), Alzheimer Nederland, ministerie van VWS, Philips Research en Schering Plough.
  • In Urban Regions in the Delta (URD) (uit het NWO-thema Verbinden van duurzame steden) werken in consortia universitaire onderzoekers, maatschappelijke organisaties, overheden en bedrijfsleven (onder andere DHV, Goudappel Coffeng en het Havenbedrijf Rotterdam) samen.
  • Regieorgaan ACTS (Advanced Chemical Technology for Sustainability) was in februari 2002 een van de pioniers binnen NWO wat betreft publiekprivate samenwerking. Een groot aantal industriële partners, twee ministeries en NWO brachten meer dan 50 miljoen euro in cash samen voor vier onderzoeksprogramma’s, later aangevuld met FES/Bsik-middelen.

In 2010 verwerkte NWO in deze actielijn 972 subsidieaanvragen, waarvan er 390 zijn gehonoreerd.

Enkele hoogtepunten uit deze actielijn zijn:

  • het aantal thematische programma’s steeg van 61 naar 68 en de bestedingen van 30 miljoen naar bijna 57 miljoen (770 aanvragen, 307 toekenningen)
  • in de thematische programma’s uit de strategieperiode 2001-2005 werd bijna 30 miljoen euro besteed (143 aanvragen, 44 toekenningen)
  • de regieorganen ACTS, NGI en NIHC financieren en regisseren onderzoek in Nederland op hun eigen specifieke terrein. (ICTRegie is eind 2010 opgeheven.)
  • NWO bereikte een breed publiek onder meer met commerciële boekuitgave EXPERIMENT NL (i.s.m. maandblad Quest), lezingenserie Spinoza te Paard door Spinozapremie-laureaten en de traditionele Nationale Wetenschapsquiz, uitgezonden door de VPRO met Kerstmis.

Meer informatie

Zie verder over NWO in 2010:

laatst gewijzigd op 31 augustus 2011